Budowa zdroju parkowego, placu zabaw, siłowni, przebudowa alejek oraz górki saneczkowej, a do tego nowe nasadzenia, oświetlenie czy monitoring. Tak w wielkim skrócie prezentuje się po rewaloryzacji Park Bronowicki (dalej: Park), czyli drugi najstarszy zieleniec w Lublinie. Inwestycja ta, realizowana przez Miasto Lublin, została dofinansowana w ramach projektu pn.: „Rewaloryzacja Parku Bronowickiego w Lublinie” z Działania 7.9 Zrównoważony rozwój dziedzictwa kulturowego programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 (FEL 2021-2027). Całkowity koszt projektu to blisko 9 mln zł, w tym wkład Unii Europejskiej (UE) wyniósł 7 mln zł. W uroczystym otwarciu Parku wziął udział Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski.

Rys historyczny parku

Park Bronowicki w Lublinie o powierzchni ponad 2,5 ha - mieszczący się przy ul. Fabrycznej - powstał w roku 1869 i jest drugim najstarszym po Ogrodzie Saskim parkiem w Lublinie. W okresie świetności na jego terenie znajdowały się liczne atrakcje, m.in.: bufet, drewniany amfiteatr, gdzie grywała orkiestra wojskowa, tor do jazdy na wrotkach, wypożyczalnia szczudeł, czy pijalnia wód mineralnych. Dużą popularnością, zwłaszcza wśród najmłodszych, cieszyła się parkowa górka saneczkowa. W 1982 roku Park został wpisany do Rejestru Zabytków Województwa Lubelskiego, jako przykład założenia reprezentującego duże wartości sztuki kształtowania przestrzeni w drugiej połowie XIX w. i pierwszych dziesięcioleciach XX w. W kolejnych latach Park Bronowicki zaczął niszczeć i tracić swoją funkcję rekreacyjno-wypoczynkową. Nieliczne elementy wyposażenia nie zachęcały okolicznych mieszkańców do spędzania tu wolnego czasu. Duże zagęszczenie samosiewów sprawiło, że Park był mocno zacieniony. W jego rewaloryzacji czyli w kompleksowym procesie przywracania i zwiększania wartości przyrodniczych, historycznych i użytkowych pomogły Fundusze Europejskie.

Fundusze Europejskie łączą przeszłość z przyszłością

Przedmiotem projektu Miasta Lublin było przywrócenie wartości użytkowych Parku Bronowickiego oraz rozwój oferty kulturalnej w dzielnicy Bronowice, a co za tym idzie wzmacnianie roli kultury i zrównoważonej turystyki w rozwoju gospodarczym, włączeniu społecznym i innowacjach społecznych. Realizacja inwestycji to także zobowiązanie miasta w ramach Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029. Koncepcja prac w Parku dotyczyła ekspozycji dziedzictwa kulturowego, nie tylko poprzez ochronę i renowację miejsca zabytkowego, ale przede wszystkim przez zapewnienie atrakcyjności użytkowania. Park jest doskonałym przykładem zachowania jego historycznego znaczenia połączonego z nowoczesnymi rozwiązaniami. Dofinansowanie prac z Funduszy Europejskich pozwoliło m.in. odnowić zabudowę przy wykorzystaniu trwałych i odpornych na warunki atmosferyczne materiałów czy zastosować rozwiązania inspirowane naturą. W Parku pojawiły się zarówno rodzime, jak i egzotyczne gatunki drzew, m.in. tulipanowce, sosny wejmutki, choiny kanadyjskie, klony, dęby, jesiony, ozdobne jabłonie i wiśnie, a także kilkaset krzewów i roślin soliterowych. Przy wejściach od ul. Fabrycznej i Bronowickiej posadzono róże i śnieguliczki, natomiast od strony ul. Fabrycznej powstał żywopłot z grabów oddzielający park od ulicy. Jedną z największych atrakcji będą rozległe łąki bylinowe. Powstały cztery różne kompozycje roślinne. Elementy małej architektury (ławki, stoliki, stojaki rowerowe czy urządzenia siłowni plenerowej) wykonano z drewna. Pojawiły się również energooszczędne lampy parkowe oraz budki lęgowe dla ptaków. Projekt zakładał również pielęgnację zieleni istniejącej oraz wprowadzenie na teren Parku piętrowości nasadzeń poprzez zastosowanie krzewów i roślin zielnych. Prace ziemne obejmowały m.in.: przebudowę alejek parkowych, zmianę nawierzchni z asfaltowej na przepuszczalną, przebudowę i budowę ogrodzenia Parku, murku oporowego oraz schodów wejściowych. Pojawiły się ponadto nowe miejsca wypoczynku (plac zabaw, przebudowana górka saneczkowa czy stoliki do gry w szachy). Park, po rewaloryzacji, został przystosowany do potrzeb osób z różnymi niepełnosprawnościami. Warto nadmienić, że całość prac była prowadzona pod nadzorem archeologicznym i dendrologicznym (z dbałością o drzewostan parku).

Z myślą o mieszkańcach i turystach

Rewaloryzacja 2,5 ha Parku Bronowickiego z pewnością ucieszy nie tylko mieszkańców Lublina, ale również osoby odwiedzające stolicę regionu. Turyści otrzymają kolejne miejsce na mapie miasta, które oprócz wartości historycznych, będzie się odznaczało wysoką estetyką przestrzeni oraz możliwością bezpośredniego kontaktu z przyrodą. Na terenie Parku Dzielnicowy Dom Kultury Bronowice planuje cykliczne wydarzenia plenerowe. Bezpłatna oferta kulturalna skierowana szczególnie do dzieci czy seniorów pozwoli ożywić dzielnicę jaką są Bronowice, a odnowiona infrastruktura powinna unowocześnić obszar, zachowując jednocześnie kontekst historyczny miejsca. Z terenu Parku będą mogły korzystać wszystkie instytucje kultury, a także fundacje. Rewaloryzacja tego miejsca będzie miała istotny wpływ na rozwój turystyczny i gospodarczy miasta. Szacuje się, że Park odwiedzi blisko 12 tysięcy osób rocznie.

Jestem przekonany, że rewaloryzacja Parku Bronowickiego przyniesie wymierne efekty dla całej społeczności lokalnej. Odnowiona sieć ścieżek, zrewitalizowana zieleń oraz nowa infrastruktura małej architektury znacząco podniosą standard tego miejsca. Dziś, patrząc na takie inwestycje jak ta, możemy z satysfakcją stwierdzić, że Fundusze Europejskie pozwalają tworzyć nowoczesną i przyjazną przestrzeń publiczną, która będzie służyć mieszkańcom każdego dnia.
Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski

Jarosław Stawiarski
Marszałek Województwa Lubelskiego