Rozbudowa i modernizacja Janowskiego Ośrodka Kultury, utworzenie świetlicy wiejskiej w Woli Małej w gminie Biłgoraj, czy też utworzenie Centrum Aktywizacji i Integracji Społecznej w Pszczelej Woli w gminie Strzyżewice to przykłady planowanych inwestycji w ramach rewitalizacji na obszarach wiejskich, które już wkrótce zostaną zrealizowane dzięki Funduszom Europejskim. 6 listopada 2026 roku w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Lublinie Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski wraz z Wicemarszałkiem Piotrem Bresiem i Markiem Wojciechowskim wręczyli kolejnych 11 umów o dofinansowanie projektów w ramach Działania 11.4 Rewitalizacja obszarów innych niż miejskie programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 (FEL). Wybrane projekty dotyczą przedsięwzięć ujętych w Gminnych Programach Rewitalizacji (GPR) jako podstawowe przedsięwzięcia rewitalizacyjne i zostały wpisane do wykazu prowadzonego przez Instytucję Zarządzającą. Łączna wartość wręczonych umów to prawie 55 mln zł, z czego dofinansowanie UE wynosi niemal 44,5 mln zł, a wkład Budżetu Państwa to ponad 5,2 mln zł.

Wszystkie wręczone dziś umowy zostały zawarte w wyniku naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Działania 11.4 FEL o całkowitej alokacji wynoszącej ponad 93 mln zł. Nabór ten skierowany był do podmiotów, których projekty zostały zidentyfikowane w Gminnym Programie Rewitalizacji (GPR) danej gminy jako podstawowe przedsięwzięcia rewitalizacyjne i zostały wpisane do wykazu prowadzonego przez Instytucję Zarządzającą. Beneficjentami wręczonych umów są Gminy: Janów Lubelski, Biłgoraj, Strzyżewice, Nielisz, Sosnowica, Karczmiska, Lubartów, Podedwórze, Rudnik, Poniatowa i Skierbieszów.

Nowe oblicze obszarów wiejskich

Rewitalizacja terenów wiejskich to nie tylko modernizacja przestrzeni, ale przede wszystkim odbudowa warunków, w których ludzie chcą żyć, pracować i budować wspólnotę. Przykładem takich działań są plany Gminy Janów Lubelski, która chce rozbudować i zmodernizować tamtejszy ośrodek kultury oraz zbudować pochylnię dla osób z niepełnosprawnościami przy budynku „Domu Nauczyciela”. Na parterze Janowskiego Ośrodka Kultury (JOK) powstanie profesjonalna sala prób akustycznych z izolacją ścian i sufitów, podestami pod instrumenty, nagłośnieniem, mikserem oraz systemem rejestracji dźwięku. Na piętrze powstanie nowoczesna sala wielofunkcyjna, dostosowana do koncertów, spektakli, przeglądów, projekcji czy zajęć tanecznych. Drugie zadanie będzie dotyczyło likwidacji barier w dostępie do budynku „Domu Nauczyciela”. Projekt obejmie m.in. wykonanie pochylni z balustradami oraz wykonanie nasypu zapewniającego właściwy poziom terenu. Rozbudowany JOK stanie się miejscem spotkań Młodzieżowej Rady Miejskiej, Gminnej Rady Seniorów, Uniwersytetu Trzeciego Wieku, a także lokalnych organizacji pozarządowych i grup artystycznych. Nowa infrastruktura umożliwi prowadzenie np. koncertów, przeglądów, seansów filmowych, warsztatów rodzinnych, a także wydarzeń plenerowych.

Z kolei Gmina Biłgoraj planuje budowę i wyposażenie nowoczesnej świetlicy wiejskiej w Woli Małej wraz z zagospodarowaniem przyległego terenu. W ramach inwestycji powstaną m.in. strefa aktywności i relaksu, siłownia plenerowa, plac zabaw, miejsca parkingowe oraz instalacja fotowoltaiczna. Nowy obiekt będzie służył mieszkańcom Woli Małej i Woli Dużej jako miejsce spotkań, integracji i działalności lokalnych organizacji społecznych. Projekt obejmie także działania edukacyjne i aktywizujące mieszkańców, wspierające rozwój życia społecznego i kulturalnego w gminie.

Ciekawy projekt planuje zrealizować Gmina Strzyżewice, która chce przebudować i rozbudować część istniejącego budynku w Pszczelej Woli wraz z zagospodarowaniem terenu. W obiekcie powstanie Centrum Aktywizacji i Integracji Społecznej, czyli ogólnodostępne miejsce integracji i aktywizacji mieszkańców gminy, które ożywi życie społeczne, edukacyjne i kulturalne. Zrewitalizowana część obiektu umożliwi organizacje spotkań mieszkańców, warsztatów, zajęć dla dzieci, młodzieży, osób dorosłych i seniorów, wydarzeń lokalnych oraz działań wspierających więzi społeczne.

Natomiast Gmina Nielisz w swoim projekcie zrewitalizuje istniejące budynki na potrzeby Centrum Społeczno-Edukacyjnego. W ramach projektu przewidziano m.in. salę szkoleniowo-konferencyjną z odrębnym wejściem, oznakowanie Braille’em oraz pętlę indukcyjną dla osób słabosłyszących. Dzięki temu obiekt stanie się miejscem przyjaznym i bezpiecznym, dostępnym dla wszystkich mieszkańców, niezależnie od ich wieku czy poziomu sprawności. Inwestycja realizowana będzie w partnerstwie z Gminnym Ośrodkiem Kultury, który zapewni wsparcie organizacyjne, edukacyjne i społeczne oraz będzie wdrażał zadania dotyczące m.in. przebudowy i rozbudowy dawnego domu nauczyciela z przystosowaniem na Centrum Społeczno-Edukacyjne czy zakupu wyposażenia mającego na celu zwiększenie dostępność tego obiektu dla osób ze specjalnymi potrzebami. Projekt wspiera zasadę równości szans, integrację osób starszych i z niepełnosprawnościami oraz umożliwia pełne uczestnictwo wszystkich mieszkańców w życiu społecznym.

Kolejny z Beneficjentów - Gmina Karczmiska chce zmodernizować zdegradowany budynek na terenie rekreacyjno-sportowym „Zagrzęba” wraz z zagospodarowaniem terenu na cele aktywizacji społeczności lokalnej. W ramach projektu powstanie m.in. drewniana altana wyposażona w stoły i ławki, palenisko z kamieni z rusztem i ławkami drewnianymi, a także 4 wiaty wystawiennicze. Pojawi się również 15 ławek, 5 koszy na śmieci oraz 3 drewniane hamaki. Z kolei wokół placu przy budynku zamontowana zostanie siłownia zewnętrzna z orbitrekiem, wyciągiem dolnym oraz drabinką z drążkiem. Magnesem dla mieszkańców oraz turystów będzie z pewnością teren byłego boiska do gry w piłkę plażową zaadaptowany na potrzeby otwartego „kina letniego”. Zaś teren byłego boiska treningowego będzie przystosowany do organizacji imprez wraz ze sceną, na której odbywać się będą wydarzenia kulturalne.

Przebudowa i modernizacja świetlicy w Woli Lisowskiej, a także zagospodarowanie jej najbliższego otoczenia to plany Gminy Lubartów, która dzięki Funduszom Europejskim chce stworzyć funkcjonalną i estetyczną przestrzeń dla spotkań i aktywności mieszkańców. W budynku odbywać się będą warsztaty edukacyjne i kulturalne dla mieszkańców. Zrealizowane zostaną dwa cykle: „Zdrowo, aktywnie i bezpiecznie w Woli Lisowskiej” oraz „Lokalna aktywność i tradycje Woli Lisowskiej”. Oba przedsięwzięcia będą służyć aktywizacji mieszkańców, włączeniu osób starszych i niepełnosprawnych oraz budowaniu więzi międzypokoleniowych.

Następnym przykładem rewitalizacji jest projekt Gminy Skierbieszów, zakładający kompleksową modernizację świetlicy wiejskiej w Majdanie Skierbieszowskim oraz stworzenie warunków sprzyjających zwiększeniu aktywności społecznej mieszkańców i poprawie jakości życia. W tak zrewitalizowanym obiekcie realizowane będą usługi społeczne dla dzieci, młodzieży, seniorów i uczestników warsztatów terapii zajęciowej obejmujące prowadzenie świetlicy środowiskowej, organizację czasu wolnego, zajęcia wakacyjne i feryjne, warsztaty tematyczne, działania integracyjne, wolontariat oraz aktywności wspierające dzieci i młodzież z rodzin zagrożonych ubóstwem, wykluczeniem społecznym, problemami wychowawczymi lub trudnościami edukacyjnymi. Dodatkowo budynek będzie pełnił funkcje kulturalne i integracyjne poprzez klub książki, biblioterapię, warsztaty plastyczne, kulinarne i ceramiczne, zajęcia o zdrowym stylu życia oraz cykliczne wydarzenia edukacyjne, kulturalne i międzypokoleniowe wzmacniające aktywność społeczną, rozwój zainteresowań, więzi sąsiedzkie i integrację mieszkańców.

Łącznie w ramach wręczanych dziś 11 umów ponad 60 tys. osób zostanie objętych projektami realizowanymi w ramach GPR, a rewitalizacją zostanie objęty obszar o powierzchni przeszło 13,4 ha. Wsparcie uzyska 15 obiektów kulturalnych i turystycznych, które rocznie odwiedzać będzie ponad 15 tys. osób.

Prawie 44,5 mln zł Funduszy Europejskich to środki które inwestujemy w rewitalizację mniejszych miejscowości, aby przywrócić zdegradowanym dotąd obszarom ich dawny blask i funkcje społeczne. Dzięki temu lokalne społeczności zyskają nowoczesne centra wsparcia, odnowione świetlice oraz atrakcyjne przestrzenie rekreacyjne i kulturalne. Wszystkie z 11 dzisiaj wręczanych umów to kluczowe inicjatywy wpisane w Gminne Programy Rewitalizacji, które bezpośrednio przełożą się na poprawę jakości życia i bezpieczeństwa naszych mieszkańców. Naszym celem jest stworzenie miejsc przyjaznych, bezpiecznych i dostępnych dla każdego, od najmłodszych, przez osoby z niepełnosprawnościami, aż po seniorów.
Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski

Jarosław Stawiarski
Marszałek Województwa Lubelskiego