Fundusze Europejskie dla Lubelskiego

W dniach 22-23 października 2026 roku odbyło się dwudniowe posiedzenie Komitetu Monitorującego Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 (KM FEL) z udziałem Elżbiety Gajeskiej, Przedstawicielki Komisji Europejskiej z Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO). Pierwszego dnia Członkowie KM FEL obradowali w siedzibie Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie, a drugiego udali się na wizyty studyjne w projektach Programu realizowanych, bądź zrealizowanych w Lublinie. W wydarzeniu wziął udział Wicemarszałek Województwa Lubelskiego Piotr Breś.

I dzień obrad KM FEL

Posiedzenie KM FEL rozpoczęło się od wystąpienia Pani Elżbiety Gajeskiej, Przedstawicielki Komisji Europejskiej (KE) z Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO). Następnie członkowie Komitetu Monitorującego zatwierdzili kryteria wyboru projektów dla ośmiu Działań realizowanych w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 (FEL). Jako pierwsze procedowano kryteria Działania 6.1 Poprawa regionalnej dostępności transportowej dla projektu wybieranego w sposób niekonkurencyjny dotyczącego przedsięwzięcia priorytetowego ujętego w Kontrakcie Programowym pn. „Punktowe inwestycje zapewniające poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz inwestycje zwiększające bezpieczeństwo niezmotoryzowanych uczestników ruchu”, którego Beneficjentem jest Województwo Lubelskie, zaś realizatorem Zarząd Dróg Wojewódzkich w Lublinie. Projekt ten dotyczy budowy dróg rowerowych i pieszych w ciągu dróg wojewódzkich: Nr 747 na odcinku Chodel - Malinowszczyzna, Nr 812 na odcinku Biała Podlaska - Dubów, Nr 819 na odcinku Parczew - Uhnin, Nr 849 na odcinku Kaczórki - Malewszczyzna oraz Nr 835 na odcinku Tarnawa Mała - Zagrody. Zakłada on również wykonanie 7 sygnalizacji świetlnych na skrzyżowaniach z przejazdami dla rowerzystów w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 824 i 874 w Puławach.

Z kolei w odniesieniu do Działania 3.4 Zrównoważona gospodarka wodno-ściekowa zatwierdzono zmiany kryteriów dla naboru dotyczącego projektów wybieranych w sposób konkurencyjny z zakresu gospodarki ściekowej w aglomeracjach od co najmniej 2 tys. do poniżej 15 tys. Równoważnej Liczby Mieszkańców, budowy infrastruktury do ujmowania, uzdatniania i dystrybucji wody, modernizacji, naprawy infrastruktury do ujmowania, uzdatniania i dystrybucji wody, ograniczające straty w dostawach wody do spożycia, zmniejszające ryzyko wystąpienia awarii oraz zwiększające efektywność wykorzystania wody w gminach o liczbie ludności nie większej niż 15 tys. mieszkańców. W przypadku Działania 4.3 Wspieranie efektywności energetycznej i energooszczędności w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT) przyjęta przez KM FEL zmiana kryteriów wyboru projektów odnosi się do naboru niekonkurencyjnego dotyczącego przedsięwzięć w zakresie przebudowy/wymiany nieefektywnych źródeł ciepła opartych o paliwa stałe, w tym zastosowanie systemów grzewczych opartych na niskoemisyjnych źródłach energii/OZE, kompleksowa modernizacja energetyczna budynków użyteczności publicznej wraz z instalacją urządzeń OZE, kompleksowa modernizacja energetyczna wielorodzinnych budynków mieszkalnych wraz z instalacją urządzeń OZE, budowa budynków pasywnych przez sektor publiczny czy efektywne sieci ciepłownicze/chłodnicze wraz z magazynami energii. Projekty, które będą mogły uzyskać dofinansowanie muszą wynikać z przyjętych strategii ZIT.

Z kolei procedowana zmiana kryteriów dla Działania 8.5 Usługi społeczne dotyczyła projektów wybieranych w sposób konkurencyjny w zakresie tworzenia i funkcjonowania mieszkań treningowych i wspomaganych, w tym wsparcia kadry tych mieszkań oraz innych rozwiązań łączących wsparcie społeczne i mieszkaniowe czy wsparcie procesu usamodzielniania osób przebywających w placówkach całodobowych.

Podczas posiedzenia KM FEL zatwierdził również zmianę kryteriów wyboru projektów dla Działania 8.6 Usługi zdrowotne w zakresie naboru dotyczącego kompleksowych programów opieki długoterminowej. Ponadto, przyjęto kryteria dla naboru w ramach Działania 8.8 Wsparcie rodziny i pieczy zastępczej na projekty dedykowane rodzinom wychowującym dzieci, w tym przeżywającym trudności opiekuńczo-wychowawcze, jak również na projekty dotyczące wsparcia procesu deinstytucjonalizacji pieczy zastępczej oraz innych całodobowych instytucji opieki nad dziećmi i rodziną oraz szkolenia kadr. Procedowano również kryteria dla Działania 9.5 Ochrona środowiska pracy, dotyczące naborów na realizację dwóch programów profilaktycznych: w obszarze chorób układu krążenia oraz w obszarze chorób nowotworowych.

KM FEL przyjął zmianę kryteriów dla Działania 10.6 Uczenie się osób dorosłych w zakresie naboru na projekty wspierające lokalne inicjatywy na rzecz kształcenia osób dorosłych np. poprzez tworzenie lokalnych punktów wsparcia kształcenia osób dorosłych, w tym służących aktywizacji osób starszych, osób o niskich kwalifikacjach lub osób z niepełnosprawnościami.

Zatwierdzone kryteria wyboru projektów pozwolą na ogłoszenie kolejnych dziewięciu naborów w ramach FEL.

W dalszej części posiedzenia KM FEL przedstawiono informacje o stanie wdrażania priorytetów obronnościowych oraz związanych z dekarbonizacją. Członkowie KM FEL dyskutowali też o wsparciu turystyki w ramach Programu oraz potencjale turystyki województwa lubelskiego. Ważnym punktem obrad była informacja przekazana przez przedstawicielkę Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej na temat stanu przygotowania perspektywy finansowej na lata 2028-2034 i założeń Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego.

Pierwszy dzień XXIX posiedzenia KM FEL zakończyła prezentacja dotycząca poziomu realizacji dwóch projektów o strategicznym znaczeniu dla województwa lubelskiego. Mowa tutaj o projekcie „Poprawa dostępu do usług e-zdrowia oraz cyfryzacja procesów leczenia w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli w celu osiągnięcia pełnej funkcjonalności i zabezpieczenia pełnoprofilowej, wysokospecjalistycznej diagnostyki i leczenia Pacjentów onkologicznych” oraz o projekcie „Wsparcie Ambulatoryjnej Opieki Specjalistycznej oraz leczenia w trybie jednodniowym w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli poprzez zakup sprzętu medycznego i aparatury medycznej w celu osiągnięcia pełnej funkcjonalności i zabezpieczenia pełnoprofilowej, wysokospecjalistycznej diagnostyki i leczenia Pacjentów onkologicznych”.

II dzień posiedzenia, czyli jak Lublin zmienia się dzięki Funduszom Europejskim

W drugim dniu posiedzenia KM FEL Członkowie KM FEL odbyli 3 wizyty studyjne u beneficjentów programu FEL w Lublinie. Transport przedstawicielom KM FEL i KE zapewniło Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne - Lublin - Sp. z o.o. (MPK Lublin), udostępniając w tym dniu autobus hybrydowy zakupiony w ramach projektu pn. „Rozwój zrównoważonego transportu publicznego w mieście Lublin poprzez zakup 9 autobusów” z Działania 6.3 Publiczny autobusowy transport zbiorowy FEL. Wartość tego projektu to niemal 32,6 mln zł, w tym dofinansowanie z UE to ponad 22,5 mln zł. Ze środków tych zakupiono 9 pojazdów hybrydowych typu plug-in i 2 mobilne ładowarki. Każdy z tych pojazdów ma 18. metrów długości i zabiera na pokład 120 osób. Ponadto MPK Lublin zrealizowało również projekt dotyczący zakupu 20 pojazdów i 2 mobilnych ładowarek. Tym samym w ramach programu FEL, miejski przewoźnik z dwóch projektów zakupił łącznie 29 autobusów hybrydowych i 4 mobilne ładowarki o łącznej wartości niemal 95 mln zł, z czego dofinansowanie z Funduszy Europejskich to ponad 65 mln zł. Całkowita pojemność zakupionych 29 autobusów to 3,5 tys. osób, a szacowana roczna liczba użytkowników tych pojazdów wynosi 21 mln osób. Efekty starań Beneficjenta w zakresie niskoemisyjnego transportu miejskiego mieli okazję zobaczyć i ocenić przedstawiciele KM FEL.

Pierwszą z wizyt studyjnych w tym dniu było podsumowanie projektu pn. „Poprawa dostępności do świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki psychologicznej, psychiatrycznej i leczenia uzależnień dzieci i młodzieży poprzez utworzenie Regionalnego Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży przy Szpitalu Neuropsychiatrycznym im. Prof. M. Kaczyńskiego w Lublinie”, połączone z uroczystym otwarciem i zwiedzaniem budynku Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży w Lublinie. Inwestycja została zrealizowana w ramach w ramach 4 komplementarnych ze sobą projektów strategicznych wpisanych do Kontraktu Programowego dla Województwa Lubelskiego, obejmujących utworzenie Regionalnego Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży (RCZP) w pięciu lokalizacjach: Lublinie, Cholewiance, Chełmie, Radecznicy oraz Suchowoli. Łączna wartość czterech projektów przekracza 101 mln zł, z czego ponad 84 mln zł stanowi dofinansowanie z Funduszy Europejskich, prawie 6 mln zł pochodzi z Budżetu Państwa, a przeszło 11 mln zł z budżetu Województwa Lubelskiego.

Projekty te dotyczyły prac budowlanych i remontowych: w Lublinie (budowy Centrum m.in. z 40-łóżkowym Oddziałem Psychiatrycznym i 40-miejscowym Oddziałem Dziennym czy utworzenia Regionalnego Centrum Koordynacji z całodobową infolinią) w Chełmie (przebudowy pomieszczeń w szpitalu wojewódzkim na potrzeby utworzenia Centrum) w Cholewiance (kompleksowej termomodernizacji dwóch budynków oraz powstania hostelu). W powyższych lokalizacjach, a także w Radecznicy i Suchowoli zakupiono specjalistyczny sprzęt. Dodatkowo działania dotyczyły także szkoleń i rozwoju kompetencji kadr ochrony zdrowia, oświaty i pomocy społecznej (łącznie 588 osób) oraz współpracy ze 120 placówkami oświatowymi. Natomiast w październiku br. ruszył projekt dotyczący funkcjonowania i dalszego rozwoju Centrum. Do 2029 roku Centrum zapewni kompleksowe wsparcie psychologiczne i psychiatryczne dla 10 tys. dzieci i młodzieży, obejmujące poradnie, oddziały dzienne, warsztaty terapeutyczne, hostel interwencyjny, infolinię 24/7 oraz sieć wsparcia opartą na współpracy z co najmniej 120 szkołami. Szacuje się, że z nowej i przebudowanej infrastruktury skorzysta docelowo 12,5 tys. młodych pacjentów rocznie.

Drugim przystankiem, który znalazł się na trasie wizyty studyjnej był plac budowy amfiteatru w jednej z dzielnic miasta, w ramach projektu „Rewitalizacja części dzielnicy Tatary w Lublinie” z Działania 11.1 Rewitalizacja zdegradowanych obszarów miejskich. Inwestycja, o wartości całkowitej niemal 12,4 mln zł i dofinansowaniu z UE rzędu 10 mln zł obejmuje rozbudowę i przebudowę amfiteatru oraz budowę i przebudowę skweru przy ul. Montażowej. Projekt realizowany jest na obszarze rewitalizacji wyznaczonym w Gminny Program Rewitalizacji (GPR) - podobszar Osiedle Tatary. Założeniem tego projektu jest przywrócenie funkcji użytkowych amfiteatru, który dotychczas był wyłączony z użytku ze względu na zły stan techniczny. Zaplanowano roboty rozbiórkowe i demontaże m.in.: rozbiórkę istniejącej konstrukcji widowni, nawierzchni ciągów pieszych oraz budowę i przebudowę strefy widowni, sceny, schodów, zadaszenia, instalacji zewnętrznych, a także oświetlenia, monitoringu, ciągów pieszych, obiektów małej architektury czy murów i murków oporowych. Ważnym elementem jest także uporządkowanie istniejącej zieleni oraz nowe nasadzenia. Planowany koniec inwestycji to lipiec 2027 roku. Prognozuje się, że dzięki wsparciu Funduszy Europejskich blisko 41 tys. osób zostanie objętych efektami projektu w ramach strategii zintegrowanego rozwoju terytorialnego.

Ostatnim miejscem piątkowej wizyty studyjnej była ul. Diamentowa 2, gdzie swoją siedzibę ma Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej (ROPS). Członkowie KM FEL zapoznali się tu ze szczegółami projektu „FASD i Autyzm: słuchamy, wspieramy, działamy” realizowanego w ramach Działania 8.8 Wsparcie rodziny i pieczy zastępczej. Jego całkowita wartość to ponad 3,6 mln zł, z czego dofinansowanie z UE to nieco ponad 3 mln zł. Projekt dotyczy działań wspierających rozwój usług dla dzieci ze Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (z ang. FASD) i dzieci z zaburzeniami ze Spektrum Autyzmu (z ang. ASD) w tym dzieci z Zespołem Aspergera (ZA), ich rodzin oraz procesu deinstytucjonalizacji i szkolenia kadr. Wsparciem z Funduszy Europejskich objętych zostanie łącznie 319 osób, w tym 310 osób zostanie objętych usługami w zakresie wspierania rodziny i pieczy zastępczej. Dedykowane wsparcie to m.in. specjalistyczne szkolenia i indywidualne konsultacje z psychologiem lub pedagogiem czy też udział w grupach wsparcia oraz w warsztatach dla rodziców, rodzin i opiekunów dzieci z FASD i ASD. Dodatkowo w ramach projektu organizowano również zajęcia logopedyczne, integracji sensorycznej, doświadczania świata, biofeedbacku czy zajęć udziałem zwierząt (dogoterapia). Warto zaznaczyć, że dzięki wsparciu z Funduszy Europejskich lubelski ROPS jest jednym z dwóch ośrodków w kraju, obok Łodzi, który oferuje takie świadczenia.