Powstały na przełomie XIX i XX wieku Park w Leśnej Podlaskiej (powiat bialski) stanie się niebawem nowym kompleksowym obszarem turystycznym. A to za sprawą projektu pn. Wzmocnienie potencjału turystycznego Gminy Leśna Podlaska poprzez utworzenie parku wiejskiego w ramach Działania 11.5 Ochrona dziedzictwa naturalnego, bezpieczeństwo i rozwój zrównoważonej turystyki obszarów innych niż miejskie programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 (FEL 2021-2027). W niedzielę 28 czerwca 2026 roku Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski wręczył Wójtowi Gminy Leśna Podlaska Pawłowi Kazimierskiemu umowę o dofinansowanie przedmiotowego projektu, opiewającą na kwotę ponad 15 mln zł, z czego wkład UE to przeszło 12 mln zł.
Przywrócenie dawnej świetności i nowe rozwiązania
Park w Leśnej Podlaskiej (dalej: Park) o powierzchni 3,5 ha znajduje się za XVII-wiecznym budynkiem Sanktuarium Matki Bożej Leśniańskiej i Zespołem Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Wincentego Witosa. Początki Parku to przełom wieków XIX i XX, a pełny rozkwit przypadł na dwudziestolecie międzywojenne. Teren ten był popularny ze względu na piękny drzewostan w postaci alei grabów, jesionów i topoli. Był także miejscem licznych wydarzeń kulturalnych, wystawiano tu sztuki teatralne czy organizowano spotkania recytatorskie. W latach 90-tych ubiegłego wieku Park zaczął tracić swoją rolę jako miejsce wypoczynku i rekreacji, i popadł w ruinę. Od 2002 roku jest własnością Gminy Leśna Podlaska. Trzy lata temu park został wpisany do Rejestru Zabytków Województwa Lubelskiego, m.in. ze względu na zachowanie w znacznym stopniu czytelnej kompozycji przestrzennej z okresu międzywojennego. Do dziś zachował się tam starodrzew z II połowy XIX i początku XX wieku oraz ponad 300-letnia olsza czarna.
W ramach projektu dofinansowanego z Funduszy Europejskich na terenie tego zabytkowego Parku, zlokalizowanego w centrum Leśnej Podlaskiej, do końca 2027 roku powstanie nowy, kompleksowy obszar turystyczny. Zakres inwestycji zakłada m.in. zagospodarowanie parku, wykonanie prac porządkowych i pielęgnacyjnych, oświetlenie i monitoring, a także elementy małej architektury turystycznej z materiałów naturalnych: drewna i kamienia (ławki, kosze na śmieci, ogrodzenia). Z myślą o mieszkańcach i turystach powstanie system ścieżek dydaktycznych wraz z trasą pieszo-rowerową liczącą blisko 3,6 km, prowadzącą od centrum miejscowości w kierunku pobliskiego rezerwatu przyrody „Chmielinne". Ponadto planowana jest odnowa koryt cieków i zbiorników wodnych, wyczyszczone będą istniejące przepusty, wreszcie wykonane zostaną kładki. Osoby odwiedzające Park będą mogły również skorzystać z aplikacji mobilnej i kodów QR. Poprawie ulegnie również infrastruktura w postaci nowego, w pełni oświetlonego i monitorowanego parkingu.
Dzięki Funduszom Europejskim w Leśnej Podlaskiej poprawi się dostępność terenów rekreacyjnych poprzez utworzenie ścieżek pieszo-rowerowych oraz infrastruktury sprzyjającej zrównoważonej turystyce. W miejscowości powstanie wyjątkowy produkt na turystycznej mapie Lubelskiego wyróżniający się swoją oryginalnością i kompleksowym podejściem do rozwoju turystyki weekendowej opartej o walory naturalne i historyczne regionu. Szacuje się, że z parku i wszystkich jego atrakcji skorzysta tysiąc osób rocznie.
W partnerstwie łatwiej
Wręczenie umowy jest efektem naboru w ramach Działania 11.5 Ochrona dziedzictwa naturalnego, bezpieczeństwo i rozwój zrównoważonej turystyki obszarów innych niż miejskie programu FEL 2021-2027. Mogli do niego przystąpić wnioskodawcy, których projekty zostały zidentyfikowane w strategii terytorialnej będącej podstawą realizacji Innych Instrumentów Terytorialnych (IIT). Jest to instrument rozwoju dedykowany gminom zaliczonym do obszarów zagrożonych trwałą marginalizacją oraz miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze.
W ramach Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030 na terenie Województwa Lubelskiego wskazano 140 takich gmin oraz 11 miast średnich tracących swoje funkcje. Do wykazu pozytywnie zaopiniowanych strategii terytorialnych wpisano 7 partnerstw. Jednym z nich jest partnerstwo pn. Aktywne Pogranicze, do którego należy Gmina Leśna Podlaska. Dotychczas w ramach Działania 11.5 zawarto 8 umów o dofinansowanie o wartości prawie 141 mln zł, z czego ponad 117 mln zł to wkład UE. Liderami tych projektów partnerskich są m.in. Gmina Krasnobród, Gmina Piszczac, Gmina Jabłoń, Gmina Bychawa czy właśnie Gmina Leśna Podlaska, która planuje utworzenie parku.
