Fundusze Europejskie dla Lubelskiego

Zgodnie z kryterium specyficzne dostępu nr 5 (załącznika nr 3 do Regulaminu Kryteria wyboru projektów), wsparcie w projekcie jest skierowane do organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności do przedstawicieli (osób zatrudnionych w organizacjach, współpracujących na podstawie umów cywilno-prawnych oraz wolontariuszy) organizacji społeczeństwa obywatelskiego, posiadających siedzibę na obszarze województwa lubelskiego, które łącznie spełniają poniższe warunki:

1) posiadają strukturę organizacyjną,

2) zostały formalnie zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przepisy ustawy, na podstawie której działa dany podmiot nie stanowią inaczej,

3) są strukturalnie niezależne od władz publicznych (zwłaszcza w wymiarze organów założycielskich, kontroli udziałów, nadzoru właścicielskiego),

4) mają niezarobkowy charakter organizacji,

5) statutowo działają w obszarze usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej; 6) cechują się suwerennością i samorządowością, 7) posiadają dobrowolność przynależności.

Przy czym zgodnie z kryterium specyficznym dostępu nr 7 działania dotyczące wzmocnienia potencjału organizacyjnego związanego z uczestnictwem organizacji społeczeństwa obywatelskiego w działaniach na rzecz usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej, zostały zaplanowane w oparciu o przeprowadzoną diagnozę potrzeb oraz skoncentrowane są na rozwiązaniu wybranych, konkretnych problemów stanowiących istotną barierę ograniczającą możliwości rozwojowe organizacji.

Oznacza to, że w ramach projektu wsparciem mogą zostać objęci pracownicy organizacji społeczeństwa obywatelskiego zgodnie ze zdiagnozowanymi potrzebami w zakresie wzmocnienia potencjału organizacyjnego związanego z uczestnictwem organizacji społeczeństwa obywatelskiego.

Zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 wydatek jest kwalifikowalny, jeżeli m.in.: jest niezbędny do realizacji celów projektu i został poniesiony w związku z realizacją projektu oraz został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

Ostateczna ocena kwalifikowalności wydatków w kontekście ich niezbędności i osiągnięcia zaplanowanych celów i założonych wskaźników oraz spełnienia kryteriów wyboru projektów, dokonywana jest na etapie oceny formalno-merytorycznej projektu na podstawie całościowych zapisów wniosku o dofinansowanie projektu.

Należy mieć na uwadze, że przedmiotem zapytań w zakresie procedury wyboru projektów o charakterze ogólnym oraz dotyczących Regulaminu nie mogą być konkretne zapisy czy rozwiązania zastosowane w danym projekcie celem ich wstępnej oceny. Należy jednocześnie pamiętać, że odpowiedź udzielona przez ION nie jest równoznaczna z wynikiem oceny projektu.

Odpowiedźna pytanie 1: Na wstępie ION zaznacza, że „Reprezentanci podmiotów ekonomii społecznej”, wskazani w Podrozdziale 5.1 pkt 1 lit. b) Wytycznych, nie oznaczają wszystkich pojedynczych podmiotów ekonomii społecznej (np. każdej fundacji, stowarzyszenia czy spółdzielni), lecz podmioty pełniące funkcję przedstawicielską wobec sektora ekonomii społecznej jako całości lub jego części, czyli organizacje parasolowe, federacje, związki rewizyjne, sieci lub inne struktury reprezentujące zbiorowe interesy PES.

W ocenie ION formalne rozumienie tej kategorii obejmuje w szczególności:

• ogólnopolskie lub regionalne federacje organizacji pozarządowych,

• związki rewizyjne spółdzielni,

• organizacje zrzeszające przedsiębiorstwa społeczne,

• sieci podmiotów reintegracyjnych,

• reprezentatywne organizacje sektora ekonomii społecznej uczestniczące w dialogu publicznym.

Tym samym samo posiadanie statusu podmiotu ekonomii społecznej nie wyklucza organizacji z możliwości ubiegania się o dofinansowanie w ramach przedmiotowego naboru. Wykluczeniem jest sytuacja, gdy podmiot:

• działa jako reprezentacja sektora ekonomii społecznej,

• pełni rolę partnera gospodarczego/społecznego z lit. b,

• nie mieści się w kategorii organizacji społeczeństwa obywatelskiego z lit. c.

Reasumując ”Reprezentanci podmiotów ekonomii społecznej” to nie wszystkie PES, lecz ich struktury przedstawicielskie. Dlatego fundacje, stowarzyszenia czy inne NGO mogą ubiegać się o wsparcie, jeśli spełniają wymogi zawarte w kryteriach wyboru projektów i nie działają jako formalna reprezentacja sektora ekonomii społecznej.

Odpowiedźna pytanie 2:

Zgodnie z definicją kryterium specyficznego dostępu nr 1, Wnioskodawcą uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie jest organizacja społeczeństwa obywatelskiego, rozumiana jako podmiot, reprezentujący społeczeństwo obywatelskie wskazany w Wytycznych dotyczących realizacji zasady partnerstwa na lata 2021-2027 (Podrozdział 5.1 pkt 1 ppkt c) o zasięgu regionalnym (wojewódzkim) lub lokalnym statutowo działająca w obszarze usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej.

Dodatkowo należy pamiętać, że zgodnie z kryterium specyficznym dostępu nr 5, wsparcie w projekcie jest skierowane do organizacji społeczeństwa obywatelskiego, posiadających siedzibę na obszarze województwa lubelskiego, które łącznie spełniają poniższe warunki: 1) posiadają strukturę organizacyjną, 2) zostały formalnie zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przepisy ustawy, na podstawie której działa dany podmiot nie stanowią inaczej, 3) są strukturalnie niezależne od władz publicznych (zwłaszcza w wymiarze organów założycielskich, kontroli udziałów, nadzoru właścicielskiego), 4) mają niezarobkowy charakter organizacji, 5) statutowo działają w obszarze usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej; 6) cechują się suwerennością i samorządowością, 7) posiadają dobrowolność przynależności.

Powyższe oznacza, że o dofinansowanie w ramach naboru nr FELU.08.05-IZ.00-001/26 mogą ubiegać się podmioty wskazane w Wytycznych (Podrozdział 5.1 pkt 1 ppkt c) spełniające wymogi wynikające z kryteriów (m.in. kryterium specyficzne dostępu nr 5).

Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 oraz założenia naboru nr FELU.08.05-IZ.00-001/26 nie wykluczają zakupu środka transportu, tj. samochodu z napędem elektrycznym jako wydatku kwalifikowalnego. Należy mieć jednak na uwadze to, czy zakup stanowi optymalną opcję, tj. wymaga mniejszych nakładów finansowych niż inne rozwiązania, np. najem lub leasing.

Ostateczna ocena efektywności wydatku m. in. w kontekście efektywności kosztowej z uwzględnieniem celu naboru dokonywana jest podczas oceny formalno-merytorycznej wniosku na podstawie całościowych zapisów wniosku o dofinansowanie.

Zgodnie z kryterium specyficznym dostępu nr 7, projekt odpowiada na zdiagnozowane potrzeby w zakresie wzmocnienia potencjału organizacyjnego organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Wnioskodawca w treści wniosku o dofinansowanie projektu potwierdza, że działania dotyczące wzmocnienia potencjału organizacyjnego związanego z uczestnictwem organizacji społeczeństwa obywatelskiego w działaniach na rzecz usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej, zostały zaplanowane w oparciu o przeprowadzoną diagnozę potrzeb oraz skoncentrowane są na rozwiązaniu wybranych, konkretnych problemów stanowiących istotną barierę ograniczającą możliwości rozwojowe organizacji. Diagnoza musi zostać przeprowadzona na podstawie najbardziej aktualnych danych tj. danych nie starszych niż 2 lata liczone wstecz od dnia ogłoszenia naboru. Wnioski z diagnozy powinny zostać zawarte we wniosku o dofinansowanie projektu.

Zgodnie z kryterium specyficznym dostępu nr 8, wnioskodawca w ramach projektu opracuje i wdroży nowe metody działania lub rodzaje usług na rzecz usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej. Jako wprowadzenie nowych metod rozumie się faktyczne ich wdrożenie do działań organizacji. W opinii ION rodzaj metody działania czy też usługi opracowanej i wdrożonej w ramach projektu powinien być zgodny z celami statutowymi danej organizacji społeczeństwa obywatelskiego.

Dodatkowo zgodnie z kryterium specyficznym dostępu nr 6, projekt zakłada wzmocnienie potencjału organizacji społeczeństwa obywatelskiego związanego z uczestnictwem organizacji społeczeństwa obywatelskiego w działaniach na rzecz rozwoju usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej w województwie lubelskim, w co najmniej w jednym z następujących obszarów: standardy i procedury zarządzania, refleksyjność, wydolność finansowa, rzecznictwo, jakość usług, współpraca międzysektorowa. Uzasadniając wybór działań wspierających wzmocnienie potencjału organizacji, wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić, w jaki sposób przyczynią się one do zwiększenia zdolności organizacji do skutecznej i efektywnej realizacji jej misji.

Jednocześnie ION podkreśla, że warunkiem koniecznym jest zgodność zaplanowanych działań z definicją usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej, która została przytoczona w Regulaminie wyboru projektów i stanowi kluczowy punkt odniesienia podczas oceny formalno-merytorycznej.

Przedmiotem zapytań w zakresie procedury wyboru projektów o charakterze ogólnym oraz dotyczących Regulaminu nie mogą być konkretne zapisy czy rozwiązania zastosowane w danym projekcie.

Ostateczna ocena kwalifikowalności wydatków w kontekście ich niezbędności i osiągnięcia zaplanowanych celów i założonych wskaźników oraz spełnienia kryteriów wyboru projektów, dokonywana jest na etapie oceny formalno-merytorycznej projektu na podstawie całościowych zapisów wniosku o dofinansowanie projektu.

Finansowane działania zaplanowane w projekcie mają przyczynić się do wzmocnienia potencjału organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Wnioskodawca zobligowany jest do wybrania co najmniej jednego z obszarów wskazanych w kryterium dostępu nr 6. Wydatki dot. wymienionych w pytaniu zakupów mogą być kwalifikowalne wyłącznie jako element innych działań, zmierzających do budowania potencjału organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 wydatek jest kwalifikowalny, jeżeli m.in.: jest niezbędny do realizacji celów projektu i został poniesiony w związku z realizacją projektu oraz został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

Ostateczna ocena kwalifikowalności wydatków w kontekście ich niezbędności i osiągnięcia zaplanowanych celów i założonych wskaźników oraz spełnienia kryteriów wyboru projektów, dokonywana jest na etapie oceny formalno-merytorycznej projektu na podstawie całościowych zapisów wniosku o dofinansowanie projektu.

Opracowanie i wdrożenie nowych metod działania lub rodzajów usług odnosi się do danej organizacji społeczeństwa obywatelskiego i partnera (o ile dotyczy) co przyczyni się do realizacji wskaźnika „Liczba organizacji społeczeństwa obywatelskiego, które poprawiły lub wprowadziły nowe metody działania lub rodzaje usług”. Jako wprowadzenie nowych metod rozumie się faktyczne ich wdrożenie do działań organizacji.

Instytucja Organizująca Nabór (ION) wyjaśnia, że przedmiotem naboru nie jest bezpośrednie świadczenie usług społecznych. Zgodnie ze specyficznym kryterium dostępu nr 6 przedmiotem naboru jest wzmocnienie potencjału organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Potencjał ten musi wiązać się z uczestnictwem tych organizacji w działaniach na rzecz rozwoju usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej w województwie lubelskim, w co najmniej jednym z następujących obszarów: standardy i procedury zarządzania, refleksyjność, wydolność finansowa, rzecznictwo, jakość usług lub współpraca międzysektorowa.

Należy mieć również na uwadze, że grupę docelową stanowią wyłącznie organizacje społeczeństwa obywatelskiego, zgodnie z kryterium specyficznym dostępu nr 5 „Wsparcie w projekcie jest skierowane do organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności do przedstawicieli (osób zatrudnionych w organizacjach, współpracujących na podstawie umów cywilno-prawnych oraz wolontariuszy) organizacji społeczeństwa obywatelskiego, posiadających siedzibę na obszarze województwa lubelskiego (…).

Należy mieć na uwadze, że przedmiotem zapytań w zakresie procedury wyboru projektów o charakterze ogólnym oraz dotyczących Regulaminu nie mogą być konkretne zapisy czy rozwiązania zastosowane w danym projekcie celem ich wstępnej oceny. Należy jednocześnie pamiętać, że odpowiedź udzielona przez ION nie jest równoznaczna z wynikiem oceny projektu.

Instytucja Organizująca Nabór (ION) za „formy środowiskowe” uznaje wszelkie usługi świadczone w społeczności lokalnej, które mają na celu profilaktykę, wsparcie rodziny w procesie wychowywania dzieci oraz zapobieganie umieszczaniu dzieci w pieczy zastępczej. Wsparcie to realizowane jest w naturalnym środowisku życia dziecka (rodzina, grupa rówieśnicza, miejsce zamieszkania).

Niemniej ION wyjaśnia, że przedmiotem naboru nie jest bezpośrednie świadczenie usług społecznych. Zgodnie ze specyficznym kryterium dostępu nr 6 przedmiotem naboru jest wzmocnienie potencjału organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Potencjał ten musi wiązać się z uczestnictwem tych organizacji w działaniach na rzecz rozwoju usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej w województwie lubelskim, w co najmniej jednym z następujących obszarów: standardy i procedury zarządzania, refleksyjność, wydolność finansowa, rzecznictwo, jakość usług lub współpraca międzysektorowa.

Zgodnie z kryterium dostępu nr 1, Wnioskodawcą projektu musi być organizacja społeczeństwa obywatelskiego o zasięgu regionalnym (wojewódzkim) lub lokalnym, która statutowo działa w obszarze usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej. Definicja tych usług jest zgodna z Wytycznymi dotyczącymi realizacji projektów z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w regionalnych programach na lata 2021–2027 i została przytoczona również w Regulaminie wyboru projektów. Zgodnie z tą definicją, usługi świadczone w społeczności lokalnej to – usługi społeczne lub zdrowotne umożliwiające osobom niezależne życie w środowisku lokalnym, a dzieciom życie w rodzinie lub rodzinnej pieczy zastępczej. Usługi te zapobiegają odizolowaniu osób od rodziny lub społeczności lokalnej oraz umożliwiają podtrzymywanie więzi rodzinnych i sąsiedzkich. Są to usługi świadczone w sposób:

a) zindywidualizowany (dostosowany do potrzeb i możliwości danej osoby);

b) umożliwiający odbiorcom tych usług kontrolę nad swoim życiem i nad decyzjami, które ich dotyczą (w zakresie wsparcia dzieci uwzględnianie ich zdania);

c) zapewniający, że odbiorcy usług nie są odizolowani od ogółu społeczności lub nie są zmuszeni do mieszkania razem;

d) gwarantujący, że wymagania organizacyjne nie mają pierwszeństwa przed indywidualnymi potrzebami osoby z niej korzystającej.

Warunki, o których mowa w lit. a–d, muszą być spełnione łącznie.

Reasumując organizacje społeczeństwa obywatelskiego statutowo działające m.in. w obszarze wskazanym w pytaniu mogą być wnioskodawcą w przedmiotowym naborze.

W odniesieniu do zapytania „czy usługa realizowana w formie środowiskowej musi być usługą sformalizowaną” ION wyjaśnia, że usługa realizowana w formie środowiskowej musi spełniać wymogi formalne wynikające z przepisów prawa. Jeżeli dana forma wsparcia (np. placówka wsparcia dziennego) w myśl ustawodawstwa krajowego wymaga wpisu do odpowiedniego rejestru lub uzyskania zezwolenia, Wnioskodawca jest zobowiązany do dopełnienia tych formalności. Wynika to wprost z ogólnego kryterium horyzontalnego nr 6, zgodnie z którym założenia projektu muszą być zgodne z właściwym prawodawstwem krajowym i unijnym w zakresie odnoszącym się do sposobu realizacji, zakresu projektu oraz statusu wnioskodawcy. W tym przypadku kluczowe są przepisy krajowe regulujące zasady świadczenia konkretnych usług społecznych (np. Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej).

Należy mieć na uwadze, że przedmiotem zapytań w zakresie procedury wyboru projektów o charakterze ogólnym oraz dotyczących Regulaminu nie mogą być konkretne zapisy czy rozwiązania zastosowane w danym projekcie celem ich wstępnej oceny. Należy jednocześnie pamiętać, że odpowiedź udzielona przez ION nie jest równoznaczna z wynikiem oceny projektu.