Fundusze Europejskie dla Lubelskiego

Informacja w zakresie pytań Wnioskodawców oraz odpowiedzi IZ dotyczących naboru projektów w sposób konkurencyjny nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działanie 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytet IV Efektywne wykorzystanie energii programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027

• Pytanie:

Czy w ramach kosztów kwalifikowanych dla działania 4.1 dopuszcza się wymianę kotła olejowego na gruntową sprężarkową pompę ciepła oraz czy dopuszcza się montaż magazynu energii?

• Odpowiedź:

Zgodnie z punktem 17 i 31 lit. c) podrozdziału 4.5 (Kwalifikowalność) Regulaminu wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027:

• „Elementem kwalifikowalnym projektu może być wymiana źródeł ciepła zasilanych wyłącznie węglem (…)”,
• w ramach naboru do dofinansowania nie kwalifikują się m.in: „koszty wymiany źródeł ciepła, innych niż zasilane węglem”.

W związku z powyższym, kosztem niekwalifikowalnym w ramach przedmiotowego naboru jest wymiana kotła olejowego na gruntową sprężarkową pompę ciepła.

Jednocześnie, zgodnie z ww. Regulaminem wyboru projektów:

• Wykaz skrótów i pojęć: „instalacja odnawialnego źródła energii – zgodnie z art. 2 ust 13 Ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii instalacja odnawialnego źródła energii oznacza instalację stanowiącą wyodrębniony zespół:

1. urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub
2. obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego

• a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego”,
• podrozdział 4.2 (Typ projektu): „W ramach naboru wsparcie mogą uzyskać następujące typy projektów:
  1. Kompleksowa modernizacja energetyczna budynków użyteczności publicznej wraz z instalacją urządzeń OZE oraz wymianą/modernizacją źródeł ciepła albo podłączeniem do sieci ciepłowniczej / chłodniczej, a także instalacją systemów zarządzania energią oraz promowaniem energooszczędności (…)”,

• punkt 28 podrozdziału 4.5 (Kwalifikowalność): „W przypadku projektów uwzględniających instalacje OZE do produkcji energii elektrycznej (przedmiotowy zakres może stanowić wyłącznie element dodatkowy w projekcie) kwalifikowalne są wyłącznie instalacje o mocy adekwatnej, nieprzekraczającej zapotrzebowania na energię elektryczną w modernizowanym budynku”,

• punkt 30 e) podrozdziału 4.5 (Kwalifikowalność): w ramach naboru do dofinansowania kwalifikują się m.in. „koszty związane z poprawą efektywności energetycznej (wydatki niezbędne do realizacji projektu, wynikające z audytu energetycznego) takie jak: (…)
  • budowa/rozbudowa/przebudowa instalacji do produkcji energii elektrycznej z OZE, wyłącznie o mocy adekwatnej, nieprzekraczającej zapotrzebowania na energię elektryczną w budynku termomodernizowanym w ramach projektu”.

W związku z powyższym, kosztem kwalifikowalnym w ramach przedmiotowego naboru może być montaż magazynu energii elektrycznej wyłącznie, jeśli w ramach projektu zaplanowano instalacje OZE do produkcji energii elektrycznej, jako element projektu kompleksowej modernizacji energetycznej budynku, z zastrzeżeniem spełnienia pozostałych warunków kwalifikowalności zgodnie z Regulaminem wyboru projektów. Ponadto kwalifikowalna jest modernizacja instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej, co oznacza możliwość zastosowania magazynów energii cieplnej (np.: bufor ciepłej wody użytkowej). W zapytaniu nie wskazano o jaki magazyn energii chodzi.

• Pytanie:

W związku z ogłoszonym naborem w zakresie wyboru projektów w sposób konkurencyjny nr FELU.04.01-IZ.00-001/26 w ramach Działanie 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), zwracam się z prośbą o udzielenie informacji, czy Uniwersytecki Szpital, jako podmiot leczniczy, którego podmiotem tworzącym jest Uniwersytet, kwalifikuje się jako uprawniony Wnioskodawca w ramach niniejszego naboru.

• Odpowiedź:

Zgodnie z podrozdziałem 4.1 (Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie) Regulaminu wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, do naboru mogą przystąpić m.in. „Szpitale i inne podmioty prowadzące działalność leczniczą, z wyłączeniem szpitali zarządzanych przez administrację centralną/jednostki organizacyjne”. Zgodnie z informacją wskazaną w zapytaniu, podmiotem tworzącym Uniwersytecki Szpital jest Uniwersytet. Uniwersytet stanowi własność państwowych osób prawnych, a jego organem założycielskim z mocy ustawy jest Minister Zdrowia. W związku z powyższym, Uniwersytecki Szpital, jako szpital zarządzany przez administrację centralną, nie może ubiegać się o wsparcie w ramach przedmiotowego naboru.

• ​​​​​Pytanie:

Proszę o informację, czy w ramach naboru Działanie 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2) FELU.04.01 IZ.00-001/26 następujący zakres prac jest kwalifikowalny, albo w jakim zakresie nie jest: Ocieplenie stropodachu pokrytego papą w celu wykonania termoizolacji dachu oraz odtworzenie do stanu poprzedniego. Zakres prac obejmuje zerwanie warstwy papy, a po wykonaniu izolacji nałożenie nowej warstwy.

• Odpowiedź:

Zgodnie z podrozdziałem 4.5 (Kwalifikowalność) Regulaminu wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, do wsparcia kwalifikują się m.in. koszty związane z poprawą efektywności energetycznej, takie jak np.: ocieplenie stropodachów oraz koszty prac towarzyszących i odtworzeniowych, których konieczność poniesienia wynika z prowadzonych prac termomodernizacyjnych. W związku z powyższym, ocieplenie stropodachu w celu wykonania termoizolacji oraz odtworzenie jego zabezpieczenia izolacyjnego (w postaci warstwy papy), kwalifikuje się do wsparcia w ramach przedmiotowego naboru, o ile wynika z audytu energetycznego, z zastrzeżeniem spełnienia pozostałych warunków kwalifikowalności zgodnie z Regulaminem wyboru projektów.

• Pytanie:

W związku z przygotowaniem dokumentacji aplikacyjnej dla projektu w ramach działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1, 2), nabór FELU.04.01-IZ.00-001/26, zwracam się z uprzejmą prośbą o informację dotyczącą aktualności dokumentów planistycznych.

Czy na potrzeby przedmiotowego naboru dopuszczalne jest przedłożenie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wydanego w 2024 roku, czy też wymagane jest uzyskanie dokumentu wydanego w roku bieżącym?

• Odpowiedź:

Załącznik nr 3 (Instrukcja wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie) do Regulaminu wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, nie precyzuje, z jakiego okresu powinny być wydane dokumenty potwierdzające podstawę lokalizacji projektu. Ww. dokumenty powinny być jednak przede wszystkim zgodne z wydanymi zezwoleniami na realizację inwestycji (m.in. decyzją o pozwoleniu na budowę, czy zgłoszeniem wykonania robót budowlanych), aby informacje w nich przedstawione były spójne.

• Pytanie:

W związku z naborem FELU.04.01-IZ.00-001/26 zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytanie:

Obecnie budynek użyteczności publicznej ogrzewany jest kotłem zasilanym olejem opałowym. Celem zmniejszenia energochłonności budynku i obniżenia kosztów Wnioskodawca postanowił rozszerzyć system ogrzewania o dodatkową pompę ciepła i zautomatyzować cały system grzewczy.

Pompa wraz z kotłem pracować będą w systemie hybrydowym. Pompa ciepła, która generuje niższe koszty ogrzewania, będzie pracować przez większość sezonu grzewczego, tj. 80–90% czasu. W pozostałym okresie, np. gdy temperatura spadnie do -2℃, uruchomi się kocioł olejowy. We współpracy z pompą ciepła kocioł olejowy będzie działał w zakresie temperatur do -2 do -15℃, a jako samodzielne źródło – przy temperaturze poniżej -15℃ (czyli zaledwie 0,5% sezonu grzewczego). Za sterowanie źródłami ciepła odpowiadać będzie specjalny moduł, który zautomatyzuje pracę systemu centralnego ogrzewania.

Instalacja olejowa w układzie z pompą ciepła zapewnia zwiększony poziom bezpieczeństwa – gwarantuje ciągłość pracy systemu grzewczego na wypadek awarii któregoś ze źródeł i gwarantuje najlepszy współczynnik efektywności energetycznej.

Czy w ramach projektu kosztem kwalifikowanym będzie wykonanie pompy ciepła oraz automatyzacja systemu grzewczego jako modernizacja instalacji centralnego ogrzewania opisana w punkcie 30 rozdziału 4.5 Regulaminu wyboru projektów?

• Odpowiedź:

Zgodnie z punktem 31 lit. f) podrozdziału 4.5 (Kwalifikowalność) Regulaminu wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, w ramach naboru do dofinansowania nie kwalifikują się m.in: koszty modernizacji/przebudowy/rozbudowy źródeł ciepła, które nie mogą stanowić kosztu kwalifikowanego w ramach naboru (m.in. źródła zasilane węglem, kotłownie olejowe, gazowe – z wyłączeniem rozbudowy do systemu hybrydowego ogrzewania).

W związku z powyższym, ww. Regulamin wyboru projektów nie umożliwia rozbudowy/przebudowy/modernizacji źródła ciepła zasilanego kotłem olejowym, z wyłączeniem rozbudowy do systemu hybrydowego ogrzewania. Tym samym, dopuszczalne jest zastosowanie instalacji OZE (w tym pomp ciepła), jako element wspomagający w systemie grzewczym opartym o olejowe źródło ciepła. Ponadto ww. zakres musi być elementem projektu z zakresu kompleksowej termomodernizacji budynku.

• Pytanie:

W związku z ogłoszonym naborem nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, prosimy o odpowiedź na poniższe zapytanie. Dach budynku Urzędu jest wpisany do rejestru zabytków, w związku z tym nie ma możliwości wykonania instalacji fotowoltaicznej na dachu urzędu. Proszę udzielenie informacji: czy zamontowanie paneli na innym budynku użyteczności publicznej, które będą zasilać budynek Urzędu, który chcemy zgłosić do wniosku, będzie kosztem kwalifikowalnym?

• Odpowiedź:

Regulamin wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 nie precyzuje wymaganej lokalizacji instalacji OZE, w związku z czym wykonanie instalacji fotowoltaicznej na dachu innego budynku, w celu zasilania budynku objętego termomodernizacją, co do zasady może stanowić koszt kwalifikowalny projektu, z zastrzeżeniem spełnienia pozostałych warunków kwalifikowalności zgodnie z Regulaminem wyboru projektów (w tym m.in. złożenia „Oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu” na okres realizacji i trwałości projektu). Należy przy tym podkreślić, że w przypadku projektów obejmujących instalacje OZE do produkcji energii elektrycznej:

- przedmiotowy zakres może stanowić wyłącznie element dodatkowy w projekcie,

- energii elektryczna z OZE musi być produkowana wyłącznie na rzecz termomodernizowanego budynku objętego projektem,

- kwalifikowalne są wyłącznie instalacje do produkcji energii elektrycznej z OZE o mocy adekwatnej, nieprzekraczającej zapotrzebowania na energię elektryczną w budynku termomodernizowanym w ramach projektu,

- kwalifikowalne są wyłącznie przyłącza elektroenergetyczne i/lub ich części, które będą stanowiły własność wnioskodawcy,

- niekwalifikowalne są koszty niezwiązane bezpośrednio z produkcją energii elektrycznej w instalacji OZE.

• Pytanie:

Zwracam się z uprzejmą prośbą o interpretację dotyczącą kwalifikowalności planowanego rozwiązania źródła ciepła w ramach Działania 4.1 „Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach” programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027.

W ramach planowanej inwestycji przewidujemy zastosowanie hybrydowego źródła ciepła składającego się z:

- czterech gazowych absorpcyjnych pomp ciepła typu GAHP-A HT (wykorzystujących energię z powietrza atmosferycznego),

- jednego kondensacyjnego kotła gazowego jako źródła szczytowego.

Zestaw pracuje w układzie kaskadowym, z priorytetowym wykorzystaniem pomp ciepła. Do temperatury zewnętrznej ok. –5°C zapotrzebowanie budynku pokrywane jest wyłącznie przez pompy ciepła (z wykorzystaniem odnawialnego źródła energii – powietrza). Poniżej tej temperatury pracę wspomaga kocioł gazowy jako źródło szczytowe. System wyposażony jest w automatykę optymalizującą zużycie gazu i maksymalizującą udział energii odnawialnej w bilansie cieplnym.

W związku z powyższym zwracamy się z pytaniem:

Czy zastosowanie hybrydowego źródła ciepła (gazowe absorpcyjne pompy ciepła + kondensacyjny kocioł gazowy jako źródło szczytowe) może zostać uznane za zgodne z warunkami wsparcia w ramach Działania 4.1?

• Odpowiedź:

Zgodnie z punktem 31 lit. f) podrozdziału 4.5 (Kwalifikowalność) Regulaminu wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, w ramach naboru do dofinansowania nie kwalifikują się m.in: „koszty modernizacji/przebudowy/rozbudowy źródeł ciepła, które nie mogą stanowić kosztu kwalifikowanego w ramach naboru (m.in. źródła zasilane węglem, kotłownie olejowe, gazowe – w wyłączeniem rozbudowy do systemu hybrydowego ogrzewania)”. Jednocześnie, w przypadku wymiany źródeł ciepła, zgodnie z punktem 17 lit. e) i f) podrozdziału 4.5 (Kwalifikowalność) ww. Regulaminu wyboru projektów:

- „wymiana może dotyczyć wyłącznie pieców węglowych na źródła ciepła zasilane z odnawialnych źródeł energii (w tym wysokosprawna kogeneracja z OZE) lub na źródła ciepła zasilane gazem, z tym że wyłącznie jako hybrydowe systemy ogrzewania o znacznym udziale energii ze źródeł odnawialnych , takie jak połączenie kotła gazowego z energią słoneczną termiczną lub pompą ciepła, tym samym nie dopuszcza się wymiany źródeł ciepła na gazowe, jeśli nie stanowią hybrydowych systemów ogrzewania, o których mowa powyżej”,

- „wsparcie w zakresie wymiany źródeł ciepła będzie udzielane według hierarchii: 1. OZE. 2. piece gazowe, jako hybrydowe systemy ogrzewania”.

Zadane pytanie nie precyzuje, czy chodzi o wymianę, czy o rozbudowę źródła ciepła oraz jaki jest aktualnie rodzaj źródła ciepła w budynku. W związku z powyższym, wymiana źródła ciepła zasilanego wyłącznie węglem na hybrydowy system, składający się z gazowych absorpcyjnych pomp ciepła (stanowiących przeważające źródło ciepła) oraz kondensacyjnego kotła gazowego, stanowi koszt kwalifikowalny w ramach przedmiotowego naboru. Modernizacja / przebudowa / rozbudowa źródła ciepła zasilanego gazem o gazowe absorpcyjne pompy ciepła (stanowiące przeważające źródło ciepła) również jest dopuszczalna, zgodnie z treścią punktu 31 lit. f) podrozdziału 4.5 (Kwalifikowalność) ww. Regulaminu wyboru projektów („koszty modernizacji / przebudowy / rozbudowy źródeł ciepła, które nie mogą stanowić kosztu kwalifikowanego w ramach naboru (m.in. źródła zasilane węglem, kotłownie olejowe, gazowe – z wyłączeniem rozbudowy do systemu hybrydowego ogrzewania)”, przy czym wymiana starego kotła gazowego na nowy piec gazowy będzie wówczas niekwalifikowalna, natomiast do wsparcia kwalifikować będą się pompy ciepła. Należy przy tym pamiętać o spełnieniu pozostałych warunków kwalifikowalności zgodnie z Regulaminem wyboru projektów.

• Pytanie:

W związku z zamiarem aplikowania do naboru Działanie 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2) FELU.04.01-IZ.00-001/26 zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienia/wsparcie w następującym zagadnieniu:

W ramach naboru Działanie 11.4 Rewitalizacja obszarów innych niż miejskie, Gmina złożyła wniosek o dofinansowanie gdzie przedmiotem projektu są m.in. roboty budowlane zw. z rewitalizacją budynku obejmujące wymianę stolarki okiennej i drzwiowej i wykonanie ocieplenia całego budynku.

Z uwagi na trwającą ocenę tego wniosku, chcemy zwiększyć szanse na dofinansowanie tego zakresu rzeczowego w zakresie prac związanych z zakresem wskazanym powyżej czyli dociepleniem ścian i wymianą stolarki. Tym samym zakres wnioskowany Działanie 4.1 pokrywa się ze złożonym w ramach Działanie 11.4.

Załącznik nr 3 do Regulaminu. Wskazuje konieczność przedłożenia „Oświadczenie dotyczące kumulacji pomocy”. Oświadczenie definiuje stan faktyczny, który w Naszym wypadku wygląda następująco

1. przedłożyłem/nie przedłożyłem wniosek o dofinansowanie o takim samym lub podobnym zakresie rzeczowym w ramach innych Działań i Priorytetów FEL 2021-2027 lub w ramach innego programu pomocowego i uzyskałem/nie uzyskałem dofinansowania na jego realizację.
2. w odniesieniu do kosztów kwalifikowalnych ujętych w projekcie (pokrywających się częściowo lub w całości) została/nie została mi przyznana inna pomoc państwa (w tym pomoc de minimis).

Tym samym, czy Gmina może złożyć wniosek na taki sam zakres (docieplenie i stolarka) jak w ramach działania 11.4 i wskazując, iż nie została jej przyznana dotacja i ten cel wniosek nie zostanie odrzucony formalnie? Innymi słowy czy wniosek może być procedowany w ramach 4.1. jeśli dotacja z 11.4 nie została przyznana.

• Odpowiedź:

Zgodnie z załącznikiem nr 3 do Regulaminu - Instrukcja wypełniania załączników do wniosku, Oświadczenie dotyczące kumulacji pomocy (tj. załącznik nr 39 do wniosku) jest obligatoryjne dla Wnioskodawcy i każdego z partnerów projektu (w przypadku projektów realizowanych w partnerstwie) wyłącznie w sytuacji projektów objętych zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis. Instytucja Zarządzająca informuje, że na podstawie przedstawionych w e-mailu informacji nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy realizowany projekt będzie objęty zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis.

W przypadku projektu objętego pomocą publiczną lub pomocą de minimis należy dołączyć do wniosku w ramach Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach Oświadczenie dotyczące kumulacji pomocy i zgodnie ze stanem faktycznym potwierdzić, że Wnioskodawca przedłożył wniosek o dofinansowanie o podobnym zakresie rzeczowym w ramach innego Działania, lecz nie uzyskał dofinansowania na jego realizację. Samo złożenie wniosku w dwóch Działaniach jednocześnie nie jest automatyczną podstawą do odrzucenia formalnego projektu. Należy mieć na uwadze jednakże, że Wnioskodawca nie może uzyskać podwójnego dofinansowania na ten sam zakres.

Wnioskodawca powinien bowiem mieć na uwadze, że uzyskanie dofinansowania na ten sam zakres rzeczowy z obu Działań jednocześnie stanowiłoby naruszenie zakazu podwójnego finansowania wydatków, o którym mowa w Podrozdziale 2.3 Wydatki niekwalifikowalne, pkt 2 Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021–2027. Dotyczy to w szczególności otrzymania na wydatki kwalifikowalne danego projektu lub części projektu dotacji z kilku źródeł (krajowych, unijnych lub innych) w wysokości łącznie wyższej niż 100% wydatków kwalifikowalnych projektu lub części projektu. Wnioskodawca zobowiązany jest w niniejszym zakresie przedłożyć na etapie aplikowania Oświadczenie wnioskodawcy dotyczące kwalifikowalności wydatków i niestosowania podwójnego finasowania, stanowiące załącznik nr 30 do wniosku o dofinansowanie.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że wskazany zakres w Działaniu 4.1 będzie wpływał na audyt energetyczny, wskaźniki projektu oraz w konsekwencji na kryteria trafności merytorycznej (punktowe) – w związku z tym późniejsza rezygnacja z ww. zakresu w Działaniu 4.1, w przypadku otrzymania dofinansowania w Działaniu 11.4, może powodować, że zmiany skutkować będą negatywną oceną.

• Pytanie:

Mamy zapytanie dotyczące Działania 4.1 - zamierzamy złożyć wniosek na termomodernizację świetlicy wiejskiej - tylko w tej miejscowości świetlica wiejska stanowi kompleks dwóch budynków i czy w ramach działania jest akceptowalne, aby oba budynki (kompleks budynków) był ogrzewany przez jeden kocioł na pellet o podwyższonym standardzie?

• Odpowiedź:

Regulamin wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, nie ogranicza możliwości przeprowadzenia termomodernizacji kompleksu budynków.

Zadane pytanie nie precyzuje czy chodzi wyłącznie o termomodernizację budynków, czy również o wymianę bądź o modernizację źródła ciepła oraz jaki jest aktualnie rodzaj źródła ciepła w budynku.

W ramach przedmiotowego naboru, dopuszczalna jest m.in. kompleksowa termomodernizacja budynków użyteczności publicznej, wraz z instalacją urządzeń OZE oraz wymianą / modernizacją źródeł ciepła. Należy, jednakże wskazać, iż zgodnie z Regulaminem wyboru projektów, do dofinansowania nie kwalifikują się koszty wymiany źródeł ciepła, innych niż zasilane węglem. Możliwa jest więc wymiana pieca węglowego na OZE (w tym na piec na pelet, bez możliwości współspalania pełnowartościowym drewnem). Źródło ciepła będące przedmiotem projektu może zasilać kompleks budynków, przy czym należy mieć na uwadze, że w ramach projektu musi zostać wykazana oszczędność energii pierwotnej na poziomie 30% w odniesieniu do każdego budynku objętego projektem (przedmiotowy warunek nie dotyczy budynków wpisanych do rejestru zabytków lub podlegających ochronie konserwatorskiej). Należy przy tym pamiętać o spełnieniu pozostałych warunków kwalifikowalności zgodnie z ww. Regulaminem wyboru projektów.

• Pytanie:

Zwracam się z pytaniem odnośnie kwalifikowalności projektu, którego zakresem jest kompleksowa termomodernizacja budynku należącego do gminy i w którym występuje sytuacja wynajmu powierzchni podmiotom trzecim – placówka bankowa oraz podmiot handlowy.

Czy Wnioskodawca ma możliwość skorzystania z dofinasowania dla wynajmowanej części w ramach pomocy de minimis, na roboty budowlane (termomodernizację oraz montaż instalacji OZE – PV oraz pompa ciepła)?

Czy dla części budynku, w którym nie jest prowadzona działalność gospodarcza Wnioskodawca będzie mógł realizować projekt bez pomocy publicznej?

Jakie będą wymagane do przedłożenia dokumenty związane z finansowaniem części inwestycji stanowiącego pomoc państwa – np. umowy najmu z terminem obowiązywania na okres trwałości projektu?

Czy jest ograniczenie dotyczące powierzchni służącej prowadzeniu działalności gospodarczej?

• Odpowiedź:

W odpowiedzi na zapytanie dotyczące kwalifikowalności projektu polegającego na kompleksowej termomodernizacji budynku należącego do gminy, w którym część powierzchni jest wynajmowana podmiotom trzecim (placówka bankowa oraz podmiot handlowy), w ramach naboru FELU.04.01-IZ.00-001/26 – Działanie 4.1 „Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach” programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, przedstawia się następujące wyjaśnienia.

Nabór dotyczy projektów polegających na kompleksowej modernizacji energetycznej budynków użyteczności publicznej, w tym m.in. termomodernizacji przegród, modernizacji systemów grzewczych oraz montażu instalacji OZE (np. instalacji fotowoltaicznych czy pomp ciepła).

1. Kwalifikowalność części budynku wynajmowanej podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą.

W przypadku gdy infrastruktura objęta projektem jest wykorzystywana przez przedsiębiorstwa (np. w wyniku najmu powierzchni), zastosowanie mają przepisy dotyczące pomocy publicznej, wynikające z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Udostępnienie infrastruktury podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą może powodować powstanie pośredniej pomocy publicznej dla przedsiębiorców, jeżeli:

• infrastruktura jest finansowana ze środków publicznych,
• przedsiębiorcy korzystają z niej na warunkach korzystniejszych niż rynkowe,
• wsparcie może wpływać na konkurencję i handel między państwami UE.

W związku z powyższym, koszty inwestycji przypadające na część budynku wykorzystywaną do działalności gospodarczej mogą zostać objęte wsparciem wyłącznie z zastosowaniem odpowiednich mechanizmów pomocy publicznej.

W szczególności możliwe jest zastosowanie pomocy de minimis.

Pomoc dla części infrastruktury wykorzystywanej przez przedsiębiorców może zostać udzielona zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2831 w sprawie pomocy de minimis.

Warunki zastosowania pomocy de minimis obejmują w szczególności:

• maksymalny limit pomocy 300 000 EUR dla jednego przedsiębiorstwa w okresie trzech lat,
• obowiązek weryfikacji otrzymanej wcześniej pomocy przez beneficjenta pomocy,
• konieczność złożenia stosownych oświadczeń i formularzy.

W przypadku budynku gminnego wynajmowanego przedsiębiorstwom pomoc może zostać uznana za pomoc pośrednią udzieloną przedsiębiorcom korzystającym z infrastruktury.

Pomoc inwestycyjna zgodna z GBER.

Również możliwe jest zastosowanie pomocy publicznej na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (GBER) uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym.

W przypadku projektów dotyczących poprawy efektywności energetycznej zastosowanie ma przede wszystkim:

• art. 38 GBER – pomoc inwestycyjna na środki wspierające efektywność energetyczną,
• ewentualnie art. 41 GBER – pomoc na inwestycje w odnawialne źródła energii.

Pomoc ta obejmuje inwestycje prowadzące do poprawy efektywności energetycznej budynków lub instalacji w przedsiębiorstwach.

W praktyce jednak w projektach JST w budynkach użyteczności publicznej częściej stosuje się pomoc de minimis, gdyż jest ona prostsza w zastosowaniu.

2. Realizacja projektu bez pomocy publicznej dla części niegospodarczej.

Dla części budynku wykorzystywanej wyłącznie do realizacji zadań publicznych gminy możliwe jest finansowanie inwestycji bez występowania pomocy publicznej, o ile infrastruktura:

• nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej,
• nie generuje przychodów w warunkach rynkowych,
• nie jest udostępniana przedsiębiorstwom w sposób mogący zakłócać konkurencję.

W takim przypadku inwestycja w tę część budynku jest traktowana jako działalność o charakterze niegospodarczym, związana z wykonywaniem zadań publicznych przez jednostkę samorządu terytorialnego.

W praktyce oznacza to konieczność wydzielenia kosztów inwestycji przypadających na część gospodarczą i niegospodarczą (np. proporcjonalnie do powierzchni użytkowej budynku lub zużycia energii).

3. Dokumenty wymagane w przypadku występowania pomocy publicznej.

Jeżeli część inwestycji stanowi pomoc publiczną, Wnioskodawca zobowiązany będzie do przedstawienia dokumentów umożliwiających prawidłową identyfikację i wyliczenie pomocy.

Zgodnie z dokumentacją wymaganą Regulaminem wyboru projektów oraz standardową praktyką stosowaną w projektach EFRR, mogą to być w szczególności:

• dokumenty dotyczące najmu:

• aktualne umowy najmu lub dzierżawy powierzchni,
• dokumenty wskazujące powierzchnię wykorzystywaną przez przedsiębiorców,
• informacja o okresie obowiązywania umów (co najmniej obejmującym okres trwałości projektu).

• dokumenty dotyczące pomocy publicznej:

• formularz informacji o sytuacji ekonomicznej
• formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis,
• oświadczenie o otrzymanej pomocy de minimis,
• oświadczenie o kumulacji pomocy publicznej,
• formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż de minimis.

Dokumenty te wynikają z listy załączników do wniosku o dofinansowanie określonej w dokumentacji do Regulaminu wyboru projektów.

• dokumenty projektowe:

• audyt energetyczny budynku,
• studium wykonalności (test pomocy publicznej),
• analiza finansowo-ekonomiczna projektu,
• dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomością.

4. Ograniczenia dotyczące powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej.

Regulamin wyboru projektów nie wprowadza jednego sztywnego limitu procentowego powierzchni wykorzystywanej na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej.

Kluczowe znaczenie mają natomiast następujące zasady:

• działalność gospodarcza nie powinna być dominującą funkcją budynku
• budynek musi zachować charakter budynku użyteczności publicznej, co oznacza, że jego podstawową funkcją powinno być wykorzystanie do realizacji zadań publicznych.
• konieczne jest wydzielenie kosztów części gospodarczej

Koszty inwestycji muszą zostać proporcjonalnie przypisane do:

• części wykorzystywanej do działalności gospodarczej,
• części niegospodarczej.

Najczęściej stosuje się:

• powierzchniowy (udział powierzchni wynajmowanej),
• energetyczny (udział zużycia energii).

Pomoc publiczna dotyczy wyłącznie części gospodarczej.

Dofinansowanie dla części gospodarczej musi zostać udzielone w odpowiednim reżimie pomocy publicznej (np. de minimis).

5. Okres trwałości projektu a umowy najmu.

W przypadku gdy część budynku jest wynajmowana przedsiębiorstwom, należy zapewnić zachowanie trwałości projektu przez wymagany okres (zazwyczaj 5 lat od zakończenia projektu w przypadku JST).

Oznacza to m.in., że:

• infrastruktura objęta projektem nie może zostać poddana istotnym zmianom wpływającym na jego charakter lub cele,
• sposób wykorzystania infrastruktury powinien być zgodny z deklaracjami złożonymi we wniosku.

Z tego względu oceniając projekt możemy wymagać:

• przedstawienia umów najmu obejmujących okres trwałości projektu,
• zobowiązania do utrzymania funkcji budynku.

6. Podsumowanie.

• Wsparcie dla części budynku wynajmowanej przedsiębiorstwom może zostać udzielone z zastosowaniem pomocy de minimis lub pomocy publicznej zgodnej z GBER.
• Część budynku wykorzystywana do realizacji zadań publicznych gminy może być finansowana bez pomocy publicznej.
• Konieczne jest wydzielenie kosztów inwestycji przypadających na część gospodarczą i niegospodarczą.
• W przypadku pomocy publicznej wymagane będzie przedłożenie m.in. umów najmu, formularzy dotyczących pomocy publicznej oraz informacji o otrzymanej pomocy de minimis.
• Regulamin naboru nie określa sztywnego limitu powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej, jednak działalność ta nie powinna stanowić dominującej funkcji budynku

• Pytanie:

Możliwość wsparcia termomodernizacji budynku domu pomocy społecznej, w związku z ogłoszonym naborem nr FELU.04.01-IZ.00-001/26 w ramach Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2) Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027.

• Odpowiedź:

Zgodnie z programem Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 „wszystkie inwestycje w infrastrukturę i rozwój usług edukacyjnych, społecznych i zdrowotnych będą zgodne z wymogami Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych, w tym Komentarzami Ogólnymi 4 i 5 i uwagami końcowymi dla Polski Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych, z należytym poszanowaniem zasad równości, wolności wyboru, prawa do niezależnego życia, dostępności i zakazu wszelkich form segregacji. Inwestycje będą musiały wykazać zgodność ze strategią deinstytucjonalizacji oraz odpowiednią polityką UE i ramami prawnymi odnośnie przestrzegania zobowiązań w zakresie praw człowieka, a mianowicie Kartą praw podstawowych, Europejskim filarem praw socjalnych i Strategią na rzecz praw osób niepełnosprawnych 2021-2030”.

Opiekę instytucjonalną stanowią usługi świadczone w sposób niezgodny z zapisami Konwencji o Prawach Osób z Niepełnosprawnością, na przykład:

a) w placówce opiekuńczo-pobytowej, czyli placówce wieloosobowego, całodobowego pobytu i opieki, w której spełniona jest co najmniej jedna z poniższych przesłanek:

• usługi nie są świadczone w sposób zindywidualizowany (dostosowany do potrzeb i możliwości danej osoby);
• wymagania organizacyjne mają pierwszeństwo przed indywidualnymi potrzebami mieszkańców;
• mieszkańcy nie mają wystarczającej kontroli nad swoim życiem i nad decyzjami, które ich dotyczą w zakresie funkcjonowania w ramach placówki;
• mieszkańcy są odizolowani od ogółu społeczności lub zmuszeni do mieszkania razem;

b) w placówce opiekuńczo-wychowawczej typu socjalizacyjnego, interwencyjnego lub specjalistyczno-terapeutycznego, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej lub interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 49) lub w innej placówce wieloosobowego, całodobowego pobytu lub opieki.

c) w placówce interwencyjnego zakwaterowania (m.in. noclegownie, schroniska dla osób bezdomnych, ogrzewalnie).

W związku z faktem, iż w domach pomocy społecznej realizowana jest opieka instytucjonalna, wparcie dotyczące termomodernizacji budynku DPS nie może zostać udzielone w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26.

• Pytanie:

Czy gmina powinna występować do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o informację właściwego organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną, jeżeli na stronie tej instytucji jest wyjaśnienie, że dla zadania polegającego na termomodernizacji budynku nie wydaje się takiej informacji?

• Odpowiedź:

Zgodnie z Instrukcją wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie stanowiącą załącznik nr 3 do Regulaminu wyboru projektów w ramach Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, w przypadku realizacji projektów dotyczących termomodernizacji obiektów budowalnych nie jest wymagane uzyskanie Informacji właściwego organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną. W powyżej sytuacji konieczne natomiast będzie przedstawienie formularza do wniosku o dofinansowanie w ramach FEL 2021 – 2027 w zakresie OOŚ oraz dokumentacji środowiskowej (zał. nr 7 do wniosku).

Szczegółowe informacje na temat dokumentów wymaganych w ramach ww. załączników zawarte są w Instrukcji wypełniania załączników, stanowiącej załącznik nr 3 do Regulaminu wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26 Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, dostępnej na stronie:

https://funduszeue.lubelskie.pl/efrr/nabory/4.1-wspieranie-efektywnosci-energetycznej-w-budynkach/dzialanie-4.1-wspieranie-efektywnosci-energetycznej-w-budynkach-typ-projektu-1-2-felu.04.01-iz.00-001-26/

• Pytanie:

Zwracam się z pytaniem odnośnie kwalifikowalności projektu, którego zakresem jest kompleksowa termomodernizacja budynku należącego do gminy i w którym występuje sytuacja wynajmu powierzchni podmiotom trzecim – Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej oraz przychodnia dentystyczna. Ponadto, w budynku zlokalizowane są mieszkania komunalne.

Czy Wnioskodawca ma możliwość skorzystania z dofinansowania dla wynajmowanej części oraz przeznaczonej na cele mieszkaniowe w ramach pomocy de minimis, na roboty budowlane (termomodernizację oraz montaż instalacji OZE – PV oraz pompa ciepła)?

Czy dla części budynku, w którym nie jest prowadzona działalność gospodarcza Wnioskodawca będzie mógł realizować projekt bez pomocy publicznej?

Jak będą wymagane do przedłożenia dokumenty związane z finansowaniem części inwestycji stanowiącego pomoc państwa – np. umowy najmu z terminem obowiązywania na okres trwałości projektu?

Czy jest ograniczenie dotyczące powierzchni służącej prowadzeniu działalności gospodarczej lub przeznaczonej na cele mieszkaniowe?

• Odpowiedź:

Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 oraz przepisami prawa Unii Europejskiej, w szczególności art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1407/2013 w sprawie pomocy de minimis oraz Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 (GBER), kwalifikowalność wydatków uzależniona jest od sposobu wykorzystania poszczególnych części budynku.

W przypadku budynków o funkcji mieszanej konieczne jest wyodrębnienie trzech kategorii powierzchni:

1. wykorzystywanych na cele publiczne – koszty kwalifikowalne, nieobjęte pomocą publiczną,

2. wykorzystywanych do działalności gospodarczej – koszty kwalifikowalne objęte pomocą publiczną lub pomocą de minimis,

3. powierzchni mieszkalnych (lokale komunalne) – koszty niekwalifikowalne.

Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów, wydatki przypadające na lokale mieszkalne (komunalne):

- nie mogą być objęte dofinansowaniem, należy przenieść do kosztów niekwalifikowalnych,

- nie stanowią podstawy do udzielenia pomocy de minimis ani pomocy publicznej,

- podlegają finansowaniu w całości ze środków własnych gminy.

Ponadto, w przypadku, gdy część nieruchomości będzie przeznaczona na cele mieszkaniowe, zgodnie z Regulamin wyboru projektów, w kategorii użyteczności publicznej uwzględnia się najem mieszkań/lokali socjalnych, natomiast nie uwzględnia się najmu mieszkań/lokali komunalnych. Jednocześnie, brak jest możliwości wsparcia budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Wsparciem mogą być objęte jedynie budynki użyteczności publicznej, w związku z czym, jeżeli część budynku będzie objęta najmem komunalnym, koszty dotyczące tej części są niekwalifikowalne. W takim przypadku, w dokumentacji aplikacyjnej należy przedstawić przyjętą metodologię podziału kosztów, natomiast wskaźniki produktu i rezultatu powinny opierać się o cały zakres projektu tzn. zarówno o część kwalifikowalną jak i niekwalifikowalną.

W przypadku kosztów wspólnych (m.in. elewacja, dach, instalacje), należy zastosować proporcjonalny podział wydatków według udziału powierzchni użytkowej przypisanej do poszczególnych funkcji. Część odpowiadająca powierzchni mieszkalnej komunalnej stanowi koszt niekwalifikowalny.

Jednocześnie wydatki przypadające na część wykorzystywaną do działalności gospodarczej powinny zostać objęte właściwym reżimem pomocy (np. de minimis), z zachowaniem zasad określonych w przepisach prawa.

W związku z powyższym, gmina powinna zapewnić:

- wyodrębnienie funkcji budynku,

- prawidłowy podział kosztów,

- przypisanie wydatków do odpowiednich kategorii (kwalifikowalne/niekwalifikowalne, pomoc publiczna).

• Pytanie:

W nawiązaniu do naboru: Działanie 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2) FELU.04.01-IZ.00-001/26. Zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji czy w ramach powyższego naboru istnieje możliwość złożenia wniosku na termomodernizację SP, która wyposażona jest obecnie w kotłownię gazową, w ramach prac termomodernizacyjnych głównym źródłem ciepła mają być gruntowe pompy ciepła, z kolei piece gazowe jeżeli projekt tego dopuści będą stanowić alternatywne źródło ciepła, jeżeli nie- zostaną zlikwidowane.

W ramach termomodernizacji, zgodnie z opracowanym audytem zostałyby wykonane również prace związane z:

- dociepleniem ścian

- wymianą stolarki okiennej i drzwiowej

- dociepleniem stropu

- rekuperacją.

• Odpowiedź:

W ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26 Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2) Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027:

- dopuszczalna jest termomodernizacja budynku SP, jeżeli spełnia on warunki kwalifikowalności, określone w punkcie 16 podrozdziału 4.5 (Kwalifikowalność) Regulaminu wyboru projektów, tzn.: stanowi budynek historyczny lub jest budynkiem zlokalizowanym na terenie gminy, dla której wskaźnik dochodów podatkowych (Gg) jest niższy od uśrednionej wartości dla województwa,

- elementem kwalifikowalnym projektu może być wymiana źródeł ciepła zasilanych wyłącznie węglem, w związku z czym wymiana źródła ciepła gazowego na gruntowe pompy ciepła nie podlega wsparciu,

- modernizacja istniejącego źródła ciepła / instalacji ciepłej wody użytkowej, poprzez zastosowanie instalacji OZE (np.: pomp ciepła), jako elementu wspomagającego system grzewczy, stanowi koszt kwalifikowalny w ramach przedmiotowego naboru,

- koszty termomodernizacji budynku, dotyczące m.in. docieplenia ścian i stropu, wymiany stolarki okiennej i drzwiowej oraz systemu rekuperacji, stanowią koszt kwalifikowalny w ramach przedmiotowego naboru.

Jednocześnie, aby koszty mogły być uznane za kwalifikowalne muszą wynikać z audytu energetycznego. Należy także pamiętać o spełnieniu pozostałych warunków kwalifikowalności zgodnie z Regulaminem wyboru projektów.

• Pytanie:

Zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytanie, dotyczące naboru Działanie 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2) FELU.04.01-IZ.00-001/26, w ramach którego gmina planuje złożyć wniosek. Czy zakup i montaż pompy ciepła powietrze/woda będzie uznany za koszt kwalifikowany, jeżeli w budynku nie ma obecnie żadnego źródła ciepła?

• Odpowiedź:

W ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26 Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2) Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, kwalifikowalne są koszty utworzenia źródła ciepła poprzez montaż instalacji OZE (w tym pomp ciepła). Jednocześnie, projekt powinien dotyczyć kompleksowej termomodernizacji budynku. Ponadto, aby koszty mogły być uznane za kwalifikowalne muszą wynikać z audytu energetycznego, z zastrzeżeniem spełnienia pozostałych warunków kwalifikowalności zgodnie z Regulaminem wyboru projektów. Należy pamiętać także, iż wsparciem objęte mogą być wyłącznie budynki użyteczności publicznej, spełniające warunki kwalifikowalności, określone w punkcie 16 podrozdziału 4.5 (Kwalifikowalność) Regulaminu wyboru projektów, tzn.: budynki historyczne lub budynki zlokalizowane na terenie gminy, dla której wskaźnik dochodów podatkowych (Gg) jest niższy od uśrednionej wartości dla województwa.

• Pytanie:

Chcąc rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące możliwości realizacji zamierzenia w imieniu Powiatu zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie pisemnej informacji/interpretacji dotyczącej możliwości realizacji projektu w ramach Działania 4.1 „Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach” (typ projektu 1 i 2) programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027.

Opis planowanego projektu:

Przedmiotem projektu miałaby być (prawdopodobnie, ostateczny zakres nie został jeszcze określony) kompleksowa modernizacja energetyczna budynku wraz z instalacją urządzeń OZE oraz modernizacją źródeł ciepła (wymiennikowni sieci ciepłowniczej), a także instalacją systemów zarządzania energią (typ 1), który jest współwłasnością samorządu powiatowego (siedziba Powiatowego Urzędu Pracy), oraz prywatnego przedsiębiorcy (w budynku zlokalizowane są prywatne przychodnie zdrowia prowadzone w formie działalności gospodarczej, a część wynajmowana jest przez przedsiębiorcę na placówkę bankową). Budynek stanowi nieruchomość wspólną (współwłasność ułamkowa), a prace termomodernizacyjne (ocieplenie, dach, stolarka, instalacje) dotyczyć będą części wspólnych. W obiekcie prowadzona jest zarówno działalność publiczna (urząd pracy), jak i działalność gospodarcza (prywatne przychodnie i bank).

Pytania:

1) Czy taki projekt spełnia definicję budynku użyteczności publicznej i może być realizowany w ramach Działania 4.1 (typ 1)?

2) Czy współwłasność z podmiotem prywatnym oraz obecność działalności gospodarczej wykluczają kwalifikowalność całego budynku lub części projektu?

3) Czy w takim przypadku konieczne jest zastosowanie zasad pomocy publicznej (GBER/de minimis) i proporcjonalne wyłączenie części prywatnej z dofinansowania?

4) Czy beneficjent (jednostka samorządu terytorialnego) musi posiadać prawo do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu i okresu trwałości w odniesieniu do całej nieruchomości, jeżeli tak to w jaki sposób powinno zostać to udokumentowane lub sformalizowane?

Miałbym jeszcze prośbę o upewnienie mnie co do informacji:

• Wsparciem w ramach naboru objęte będą budynki użyteczności publicznej które są budynkami historycznymi – to jest pierwsza kategoria budynków do wsparcia?
• Wsparciem w ramach naboru objęte będą budynki użyteczności publicznej które są zlokalizowane na terenie gmin, dla których wskaźnik dochodów podatkowych gminy (wskaźnik Gg) jest niższy od uśrednionej wartości dla województwa lubelskiego tj. 1 508,55 zł – to jest druga kategoria budynków do wsparcia?

czy

• Wsparciem w ramach naboru objęte będą budynki użyteczności publicznej które są budynkami historycznymi i które są zlokalizowane na terenie gmin, dla których wskaźnik dochodów podatkowych gminy (wskaźnik Gg) jest niższy od uśrednionej wartości dla województwa lubelskiego tj. 1 508,55 zł – wszystkie warunki muszą być spełnione łącznie, to jest jedna jedyna kategoria budynków do wsparcia?

Dodatkowe informacje dotyczące budynku:

Budynek (wzniesiony został jako pawilon handlowy potem został zaadaptowany do obecnych potrzeb a w roku 2017 udział (lokal) został sprzedany prywatnemu przedsiębiorcy) według danych z rejestru budynków prowadzonych przez Wydział Geodezji wybudowany w 1955 roku – brak jednak jakichkolwiek urzędowych dokumentów potwierdzających wydanie jakichkolwiek pozwoleń czy oddanie do użytkowania.

Zapytam dodatkowo jakie dokumenty w tej sytuacji mogłyby poświadczać historyczny charakter budynku?

Dodatkowe informacje dotyczące pytania 2), 3) i 4):

Współwłaścicielami budynku są dwa podmioty nr 1 i nr 2:

1. Spółka komandytowa zawarta przez dwóch wspólników będących osobami fizycznymi.

Udział we własności: 58038/109353 tj. 53,07%.

Lokal tego przedsiębiorcy jest wynajmowany na podstawie umowy najmu: na placówkę bankową, na przychodnię z gabinetami opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży oraz siedzibę ma tam Powiatowy Zespół Doradztwa Rolniczego (o tym wcześniej nie wiedziałem)

2. Powiat.

Udział we własności: 51315/109353 tj. 46,93%.

Lokal Powiatu jest siedzibą Powiatowego Urzędu Pracy.

Działka posiada księgę wieczystą, gdzie ujawnieni są ww. współwłaściciele, dodatkowo każdy współwłaściciel na swój lokal ma założoną odrębną księgę wieczystą.

• Odpowiedź:

1. Zgodnie z punktem 16 podrozdziału 4.5 (Kwalifikowalność) Regulaminu wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 (Regulamin wyboru projektów) „wsparciem w ramach naboru objęte będą budynki użyteczności publicznej:

a) budynki historyczne - poprzez budynek historyczny rozumie się budynek/zespół budynków, który wpisuje się jednocześnie w definicje zabytku i zabytku nieruchomego zgodnie z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz objęty jest co najmniej jedną z form ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ww. ustawy, jak i w definicję budynku określoną w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Budynkiem historycznym, w rozumieniu niniejszej definicji jest również budynek, powstały przed dniem 1 kwietnia 1995 r. Ponadto budynek/zespół budynków historycznych obejmuje również budynki powstałe po 1 kwietnia 1995 r., co do których przed tą datą wydano decyzję o pozwoleniu na budowę lub został złożony wniosek o wydanie takiej decyzji i wnioskodawca dysponuje takimi dokumentami^[1],

b) budynki zlokalizowane na terenie gmin, dla których wskaźnik dochodów podatkowych gminy (wskaźnik Gg) jest niższy od uśrednionej wartości dla województwa (zgodnie z aktualnymi danymi opublikowanymi przez Ministra Finansów^[2] uśredniony wskaźnik Gg dla województwa lubelskiego wynosi 1 508,55 zł)”.

Jednocześnie zgodnie z wykazem skrótów i pojęć Regulaminu wyboru projektów:

„budynek użyteczności publicznej – zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, oznacza budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, działalności leczniczej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług farmaceutycznych, pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu i rekreacji lub obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym oraz inny budynek przeznaczony do spełniania podobnych funkcji; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy, z wyłączeniem budynków zlokalizowanych na terenach zamkniętych określonych decyzją Ministra Obrony Narodowej, w których nie są realizowane zadania użyteczności publicznej”.

Na podstawie informacji przedstawionych w zapytaniu należy stwierdzić, że podmioty takie jak urząd pracy, przychodnia zdrowia czy bank, spełniają definicję budynku użyteczności publicznej (zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane).

Wskaźnik dochodów podatkowych gminy (wskaźnik Gg na 2024 rok) jest wyższy od uśrednionej wartości dla województwa lubelskiego (1 508,55 zł), w związku z czym w tym zakresie przedmiotowy budynek nie spełnia tego kryterium.

Jeżeli przedmiotowy budynek został wybudowany w 1955 roku to spełnia definicję budynku historycznego. Jednocześnie, w ramach składanego wniosku o dofinansowanie, należy przedstawić dokumenty potwierdzające historyczny charakter budynku. Dokumenty potwierdzające powstanie budynku przed dniem 1 kwietnia 1995 r. stanowią wszelkie dokumenty urzędowe potwierdzające wybudowanie budynku lub jego istnienie w tej dacie, w szczególności wydane przez właściwe organy służby geodezyjnej i kartograficznej.

Należy przy tym dodać, że budynek użyteczności publicznej powinien spełnić co najmniej jeden z ww. warunków, tzn: stanowić budynek historyczny i/lub być budynkiem zlokalizowanym na terenie gminy, dla której wskaźnik Gg jest niższy od uśrednionej wartości dla województwa.

2. W przypadku nieruchomości o mieszanej strukturze własnościowej i użytkowej, wydatki przypadające na udział współwłaściciela prywatnego (53,07%) należy uznać za koszty niekwalifikowalne.

Dofinansowaniem mogą zostać objęte wyłącznie nakłady proporcjonalnie przypisane do udziału Powiatu oraz proporcjonalnie części wspólne (jeśli występują).

Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 (Rozdział 3.2 – Współfinansowanie projektów z EFRR). Koszt jest kwalifikowalny tylko wtedy, gdy jest poniesiony przez beneficjenta na jego cele statutowe/publiczne.

3. W odniesieniu do części kosztów uznanych za kwalifikowalne (udział Powiatu 46,93%), należy zastosować zasady pomocy publicznej, o ile w budynku prowadzona jest działalność o charakterze gospodarczym (nawet jeśli dotyczy to tylko wynajmu powierzchni).

Zalecaną podstawą prawną dla tego typu projektów jest:

Art. 38 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (GBER) – pomoc inwestycyjna na środki służące poprawie efektywności energetycznej.

Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 (pomoc de minimis), o ile wartość dofinansowania nie przekracza dostępnego limitu dla beneficjenta.

Przeniesienie kosztów części prywatnej (53,07%) do wydatków niekwalifikowalnych jest niezbędne, aby uniknąć zarzutu udzielenia nieuprawnionej pomocy pośredniej podmiotowi prywatnemu (spółce komandytowej).

W przypadku termomodernizacji całego budynku i kwalifikowalności kosztów proporcjonalnie do udziału powiatu należy zapewnić mechanizm rozdzielności gwarantujący, że część nieruchomości stanowiąca własność prywatną nie odniesie korzyści z pomocy przyznanej dla powiatu

4. Wnioskodawca musi posiadać prawo do dysponowania całą nieruchomością na cele realizacji projektu, aby zapewnić ciągłość prac w częściach wspólnych.

Sposób dokumentowania: Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością. W przypadku współwłasności wymagana jest zgoda współwłaścicieli (liczona udziałami) na wykonanie robót przekraczających zwykły zarząd.

Musi posiadać pisemną zgodę drugiego współwłaściciela na realizację projektu i utrzymanie jego trwałości przez 5 lat.

Rekomendowane działanie:

Należy sporządzić audyt energetyczny, który wyraźnie rozdzieli zapotrzebowanie na energię i koszty usprawnień na część kwalifikowalną (Powiat) oraz niekwalifikowalną (podmiot prywatny) zgodnie z posiadanymi udziałami w nieruchomości wspólnej.

[1] Dokumenty potwierdzające powstanie budynku przed dniem 1 kwietnia 1995 r. stanowią wszelkie dokumenty urzędowe potwierdzające wybudowanie budynku lub jego istnienie w tej dacie, w szczególności wydane przez właściwe organy służby geodezyjnej i kartograficznej.

[2] Dane dostępne na stronie: Wskaźnik dochodów podatkowych gmin, powiatów i województw na 2024 r.

• Pytanie:

Zwracam się z prośbą o informację czy w ramach naboru wniosków nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, w ramach opisanego w regulaminie limitu do 15% kwalifikowanych można kwalifikować koszty zakupu:

1. tabliczki z opisem przeznaczenia budynku zawierającej napisy w alfabecie Braille'a, która zostałaby zamieszczona na drzwiach wejściowych do termomodernizowanego budynku użyteczności publicznej?

2. montażu okien z obniżonymi klamkami w pomieszczeniach takich jak jadalnia czy sala spotkań?

Chciałbym doprecyzować, że mam na myśli limit opisany w regulaminie w następujący sposób:

"W ramach projektu, poza kosztami służącymi bezpośrednio poprawie efektywności energetycznej, wynikającymi z audytu energetycznego, można kwalifikować dodatkowe koszty, przyczyniające się do kompleksowej realizacji szerszych celów Europejskiego Zielonego Ładu np. dostosowanie budynku do potrzeb osób z niepełnosprawnościami (windy), zastosowanie elementów zielonej infrastruktury (zielone ściany, dachy itp.), w tym strategii na rzecz Fali renowacji, które nie wpływają bezpośrednio na poprawę efektywności energetycznej budynku. Powyższe koszty mogą stanowić jedynie dodatkowy element projektu i nie mogą przekraczać 15% łącznych kosztów kwalifikowalnych projektu. Ww. kosztów nie należy ujmować w audycie energetycznym. W formularzu wniosku należy je ujmować w odrębnym zadaniu."

• Odpowiedź:

Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 (Regulamin wyboru projektów) do kosztów kwalifikowalnych projektu można ująć dodatkowe koszty, przyczyniające się do kompleksowej realizacji szerszych celów Europejskiego Zielonego Ładu, w wysokości nieprzekraczającej 15% łącznych kosztów kwalifikowalnych projektu. W związku z powyższym do wsparcia kwalifikują się m.in. koszty dotyczące tabliczek z opisem przeznaczenia budynku z napisami w alfabecie Braille'a czy montażu okien z obniżonymi klamkami, w celu ułatwienia obsługi dla osób niepełnosprawnych. Ww. kosztów nie należy ujmować w audycie energetycznym. Należy przy tym także pamiętać o spełnieniu pozostałych warunków kwalifikowalności zgodnie z Regulaminem wyboru projektów.

Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z Regulaminem wyboru projektów, do kosztów kwalifikowalnych projektu, związanych z poprawą efektywności energetycznej, zalicza się m.in. koszty wymiana stolarki okiennej. Koszty te muszą wynikać z audytu energetycznego, ale nie są objęte ww. limitem w wysokości nieprzekraczającej 15% łącznych kosztów kwalifikowalnych projektu.

• Pytanie:

Dotyczy naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26 Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2)

Jednym z załączników do wniosku o dofinansowanie jest załącznik nr 41. Dokumenty potwierdzające historyczność budynku.

W związku z powyższym zwracam się z pytaniem, czy wypis z kartoteki budynków sporządzony 19 czerwca 2023 r., w ramach poprzedniego naboru, może być przedłożony w ramach aktualnie ogłoszonego naboru, czy należy pozyskać dokument z datą bieżącą?

W załączeniu przesyłam przedmiotowy dokument.

• Odpowiedź:

Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26, Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 (Regulamin wyboru projektów), dokumentami potwierdzającymi powstanie budynku przed dniem 1 kwietnia 1995 r. są wszelkie dokumenty urzędowe potwierdzające wybudowanie budynku lub jego istnienie w tej dacie, w szczególności wydane przez właściwe organy służby geodezyjnej i kartograficznej. W związku z powyższym, wypis z kartoteki budynków (bez względu na datę jego sporządzenia) może stanowić potwierdzenie historycznego charakteru budynku.

Jednocześnie informuję, że zgodnie z punktem 3 podrozdziału 3.4 (Wyjaśnienia w zakresie procedury oceny wniosku o dofinansowanie) Regulaminu wyboru projektów: „Wyjaśnienia w kwestiach dotyczących procedury oceny wniosków o dofinansowanie przewidzianej dla projektów w naborze, dotyczą zasad składania wniosków o dofinansowanie, oceny i wyboru projektów do dofinansowania. Pytania zadawane podczas konsultacji nie mogą dotyczyć wstępnej oceny wniosku o dofinansowanie”. W związku z powyższym, treść załączonego wypisu z kartoteki budynków, sporządzonego w dniu 19 czerwca 2023 r., nie podlega ocenie merytorycznej w ramach przedkładanych przez Instytucję Zarządzającą wyjaśnień.

• Pytanie:

czy może planują państwo szkolenie online dotyczące naboru organizowanego w ramach Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2) Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027.

Czy jedynie stacjonarnie?

• Odpowiedź:

Webinarium dla potencjalnych wnioskodawców naboru nr FELU.04.01-IZ.00-001/26 w ramach Działania 4.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach (typ projektu 1,2), Priorytetu IV Efektywne wykorzystanie energii, programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, odbędzie się 23 marca 2026 r. o godzinie 10:00 w formule zdalnej za pomocą Microsoft Teams.